خبرگزاری صدای افغان(آوا)-مشهد مقدس: همایش «افغانستان در میان بحران‌های داخلی و رقابت‌های منطقه‌ای؛ چالش‌ها و چشم‌اندازها» با توجه به شرایط کنونی کشور، از سوی مرکز فعالیت‌های فرهنگی اجتماعی تبیان افغانستان و با حضور اقشار مختلف مردم، روز سه‌شنبه، ۲۸ میزان در حسینیه شهید مصباح در مشهد مقدس برگزار شد.

حجت‌الاسلام والمسلمین سیدعیسی حسینی مزاری، طی سخنانی در این همایش، با بررسی فرصت‌ها و تهدیدهای افغانستان در دوران جمهوریت و حاکمیت امارت اسلامی، ضمن تمجید اقدامات اقتصادی و عمرانی حکومت کنونی، تأکید کرد که توسعه زیر ساخت‌ها به ‌تنهایی برای تأمین ثبات کافی نیست و حاکمیت باید با رعایت حقوق شهروندی و تحقق عدالت اجتماعی، رضایت همه اقوام و پیروان مذاهب را به دست آورد.

وی همچنین با انتقاد از برخورد با برخی مراکز مذهبی، فرهنگی و رسانه‌ای شیعیان، از جمله دفاتر مرکز تبیان و خبرگزاری آوا، تصریح کرد که با وجود این برخوردها، رویکرد این مجموعه همچنان اصلاح‌خواهی و تعامل است، نه تقابل و تخریب. او از علما، دانشگاهیان و فعالان فرهنگی افغانستان خواست کشور را خالی نکنند و اعلام کرد که به ‌زودی همراه با جمعی از همکاران و علما به کابل بازخواهد گشت.

فرصت‌های دوران جمهوریت و آسیب‌هایی که جبران نشده است
حسینی مزاری در آغاز سخنان خود، تحولات افغانستان در سه دهه اخیر را در دو مقطع بررسی کرد و گفت: مقطع نخست، دوران جمهوریت و اشغال افغانستان از سوی امریکا و در مجموع اعضای ناتو بود. در این مقطع، هم فرصت‌های بسیار ناب وجود داشت و هم تهدیدهای بسیار جدی؛ تهدیدهایی که معمولاً و در بیشتر موارد بحران‌ساز بود و عوامل داخلی و خارجی در شکل‌گیری آن‌ها نقش داشتند.

وی با تأکید بر اینکه از فرصت‌های آن دوره به‌ درستی استفاده نشد، اظهار کرد: در عرصه‌های مختلف اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی، فرصت‌های بسیار خوبی برای ساختن و آبادانی افغانستان فراهم بود؛ اما شخصیت‌ها، جریان‌ها و مردم مسلمان افغانستان، به دلایلی که توضیح آن وقت زیادی می‌طلبد، نتوانستند از این فرصت‌ها بهره‌برداری کنند.

رئیس مرکز تبیان افزود: فرصتی که در دوران جمهوریت در اختیار مردم ما قرار گرفت، از طلایی‌ترین فرصت‌های تاریخی بود؛ فرصتی که در طول قرن‌ها در اختیار مردم افغانستان قرار نگرفته بود، اما در دهه ۸۰ فراهم شد و ما و مجموعه مردم ما از بهره‌برداری درست از آن غافل شدیم.

وی در مقابل، دشمنان افغانستان را بهره‌بردار این وضعیت دانست و گفت: آنان از این فرصت در راستای تضعیف ساختارهای افغانستان و تضعیف مردم در عرصه‌های مختلف استفاده کردند؛ اعتقادات، باورها و اخلاق مردم را هدف گرفتند و از طریق ترویج فساد مالی، اداری و اخلاقی، ترویج دین مسیحیت، مواد مخدر و مسائل مختلف، در این زمینه توفیق یافتند.

حسینی مزاری با بیان آماری درباره تلفات دوران جمهوریت اظهار کرد: در طول ۲۰ سال جمهوریت، بیش از ۱۷۰ هزار نفر از مردم ما بر اثر حملات امریکایی‌ها یا عوامل آنان شهید شدند، صدها و هزاران تن دیگر مجروح شدند و خانه‌های زیادی ویران شد؛ اما در عرصه فرهنگی، فکری و معنوی میلیون‌ها کشته و شهید دادیم.

وی عمق و گستره آثار اقدامات ضد فرهنگی غرب در افغانستان را بسیار جدی توصیف کرد و افزود: اگر ده‌ها سال برای رفع این نواقص و جبران آن‌ها کار کنیم، باز هم کم است. حتی با کار شبانه‌روزی نیز شاید نتوانیم به ‌آسانی مافات را جبران کنیم و مشکلات جدی فرهنگی، فکری، اجتماعی و سیاسی را از سر مردم افغانستان برداریم.

او با اشاره به تجربه فعالان فرهنگی در آن دوره گفت: کسانی که دوران جمهوریت را از نزدیک تجربه کرده‌اند، به خصوص عناصر فرهنگی، نویسندگان، پژوهشگران و شخصیت‌های نخبه فکری، قطعاً می‌دانند که شرایط چگونه بود. درباره این مقطع سخن بسیار است و پیش از این نیز صحبت‌های زیادی صورت گرفته است.

ارزیابی کارنامه اقتصادی امارت اسلامی
رئیس خبرگزاری آوا، مقطع دوم را دوره پس از سقوط جمهوریت و استقرار امارت اسلامی عنوان کرد و گفت: صرف ‌نظر از علت‌ها و دلایل سقوط جمهوریت، پس از آن مجموعه‌ای که پیش‌تر با عنوان طالب یا طالبان شناخته می‌شد، حاکمیت را به دست گرفت و ساختاری به نام امارت اسلامی تأسیس کرد.

وی با بیان اینکه در دوره حاکمیت امارت اسلامی نیز فرصت‌های فراوانی در کنار تهدیدهای جدی وجود داشته است، افزود: در ماه جوزای سال ۱۴۰۱، مقاله‌ای در هفت قسمت درباره فرصت‌ها و ویژگی‌های مطرح‌شده با آمدن امارت اسلامی نوشتم که اکنون در سایت خبرگزاری موجود است و دوستان می‌توانند آن را مطالعه کنند.

حسینی مزاری اظهار کرد: شرایط و فرصت های بسیار خوبی پیش آمد تا مردم نفس راحت بکشند و زمینه پیشرفت جدی فراهم شود. حاکمیت نیز در برخی عرصه‌ها کارهای بسیار خوبی انجام داده است؛ برای نمونه، در عرصه اقتصادی، ریشه‌ای و ساختارمند کار می‌کند و تقریباً می‌توان گفت سیاست امارت اسلامی، سیاستی اقتصادمحور است.

وی ادامه داد: کسانی که اخبار و جریان‌های خبری افغانستان را دنبال می‌کنند، متوجه می‌شوند که امارت اسلامی تاکنون چه کارهای اقتصادی را روی دست گرفته، چه طرح‌ها و پروژه‌هایی را اجرا کرده و چه پروژه‌های دیگری در دست دارد. در عرصه استخراج معادن، کار جدی جریان دارد و قراردادهای وسیع و گسترده‌ای با کشورهای مختلف منعقد شده است.

او کانال قوش‌تپه را یکی از نمونه‌های مهم این اقدامات خواند و گفت: ایجاد کانالی به طول ۲۸۰ کیلومتر برای انتقال آب دریای آمو به ولایت‌های افغانستان، کار بسیار بزرگی است که حتی بر تغییر اقلیم چند ولایت شمالی اثر می‌گذارد، صدها هکتار زمین را زیر کشت می‌برد و زمینه اشتغال ده‌ها هزار نفر را فراهم می‌کند.

رئیس مرکز تبیان همچنین ساخت سدها در ولایت‌های مختلف و احداث جاده، خیابان و شاهراه در شهرها، مراکز ولایت‌ها، ولسوالی‌ها و مسیرهای بین‌ شهری را از دیگر اقدامات حکومت برشمرد و افزود: کسانی که از پیش از آمدن امارت اسلامی به افغانستان نرفته‌اند، اگر اکنون بروند، قطعاً تغییرات جدی را در شهرها مشاهده خواهند کرد.

از تغییر چهره کابل تا جمع‌آوری معتادان و حفظ ثبات پول ملی
حسینی مزاری با اشاره به مشاهدات خود از کابل گفت: ما که بیشتر در کابل هستیم، حقیقتاً تغییر محسوس چهره این شهر را می‌بینیم؛ از خیابان‌سازی، جاده‌سازی و ساخت پل و پلچک تا پاکیزگی شهر و کوچه‌ها، رنگ‌آمیزی، زیباسازی، نظارت بر اماکن و قیمت‌ها و ده‌ها و صدها تغییر دیگر.

وی جمع‌آوری گدایان و معتادان از سطح شهر و حاشیه آن را نیز از جمله این اقدامات دانست و اظهار کرد: دیگر مانند دوران جمهوریت نیست که ده‌ها نفر معتاد زیر پل‌ها حلقه بزنند و آن فضای مشمئزکننده شکل بگیرد.

او با یادآوری وضعیت معتادان در برخی نقاط کابل افزود: در گذشته، در بعضی نقاط شهر، هزاران معتاد، اعم از دختر و پسر، زن و مرد، بی‌سواد و باسواد، افتاده بودند؛ حتی تا مقطع دکترا نیز در کابل معتاد داشتیم. پل سوخته در غرب کابل از نمونه‌هایی است که حضرات و دوستان در جریان وضعیت آن هستند.

رئیس خبرگزاری آوا همچنین تلاش‌های حکومت در عرصه امنیت را جدی و مثبت ارزیابی کرد و در ادامه، حفظ ثبات پول افغانی را اقدامی مهم خواند. وی در این زمینه گفت: هنگام سقوط جمهوریت، هر دالر تقریباً ۱۲۰ افغانی بود؛ اکنون به ۶۳ و حتی کمتر از ۶۳ افغانی رسیده است. پایین آوردن این نرخ و حفظ ثبات ارز، کار بسیار بزرگی است.

حسینی مزاری با مقایسه این وضعیت با نوسانات ارزی در ایران اظهار کرد: جمهوری اسلامی، با این ثبات، گستردگی، شخصیت‌های عالم و ساختارهای بسیار قوی، با نوسان ارز و کاهش روز به‌ روز ارزش ریال مواجه است؛ اما در افغانستان چنین وضعیتی وجود ندارد.

وی افزود: در عرصه‌های مختلف، رشد و کار وجود داشته و قسمت اعظم کارکرد امارت اسلامی قابل دفاع، تعریف و تمجید است. اگر امارت اسلامی با همین سرعت و جدیت پیش برود، مطمئناً تا یک دهه دیگر افغانستان به رشد بسیار خوبی خواهد رسید، صعودی قابل احساس خواهد داشت و در عرصه‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی منطقه، یک سر و گردن بالاتر خواهد رفت.

حسینی مزاری در عین حال تصریح کرد: در کنار این اقدامات، مشکلاتی وجود دارد که زمینه شکل‌گیری تهدیدها را فراهم می‌کند و نمی‌توان از آن‌ها چشم پوشید.

فراگیر نبودن حاکمیت؛ تهدیدی برای بقای حکومت
رئیس مرکز تبیان، نخستین مشکل را فراگیر نبودن ساختار حکومت دانست و گفت: همه اتباع کشور خود را در آینه این حاکمیت نمی‌بینند. اقوام، پیروان مذاهب، شخصیت‌ها و طیف‌های مختلف، حضور خود را در چوکات حاکمیت مشاهده نمی‌کنند و این، مشکلی جدی و تهدیدآمیز برای بقای حکومت است که قطعاً در آینده آن را با دشواری مواجه خواهد کرد.

وی با اشاره به پیگیری این موضوع در سال‌های حاکمیت امارت اسلامی اظهار کرد: بارها در سخنرانی‌ها و گفتگوهای خصوصی مطرح کرده‌ایم که برادران، پیش از آنکه دنیا بر شما فشار بیاورد که حکومت باید فراگیر باشد، خودتان دست به کار شوید. شخصیت‌ها و افراد لایق و مستعد از اقوام مختلف و پیروان مذاهب گوناگون را وارد ساختار دولت و حاکمیت کنید تا به دنیا نشان داده شود که امارت اسلامی، فراگیر و متشکل از همه اقوام و پیروان مذاهب است.

حسینی مزاری با اشاره به حضور برخی افراد در سطح معاون وزیر از سایر اقوام، افزود: این میزان کافی نیست. حضور باید در سطح وزیران و مسئولان مختلف کشور باشد تا هم مردم احساس کنند که در ساختار حکومت حضور دارند و هم دنیا به این واقعیت اذعان کند.

وی رضایت مردم را عاملی تعیین‌کننده در بازتاب چهره مثبت حکومت در جهان دانست و گفت: وقتی مردم از این نظر راضی باشند، رضایت آنان از طریق رسانه‌ها و کانال‌های مختلف بازتاب می‌یابد و دنیا نیز درمی‌یابد که در افغانستان حاکمیتی فراگیر وجود دارد؛ اما اکنون چنین نیست.

او با تأکید بر تفکیک طالبان از کلیت قوم پشتون تصریح کرد: طالبان یک جنبش است، نه یک قوم. نمی‌توان گفت طالبان نماینده همه پشتون‌های افغانستان هستند. یک جنبش آمده، حاکمیت را در اختیار گرفته و اکنون بر آن تسلط دارد؛ این وضعیت، خود برای حکومت تهدیدآفرین است.

محدودیت تحصیل و کار زنان، نارضایتی را به خانواده‌ها گسترش می‌دهد
حسینی مزاری، مسئله تحصیل و کار زنان را دومین مشکل مهم حکومت عنوان کرد و گفت: بارها در نوشته‌ها و سخنرانی‌ها در کابل، مزار، بامیان و هرات مطرح کرده‌ام که وقتی زنان کشور ناراضی باشند، یعنی نیمی از پیکره کشور ناراضی است.

وی با اشاره به تأثیر این نارضایتی بر خانواده‌ها افزود: اگر زنی در یک خانه از حاکمیت ناراضی باشد، طبیعی است که این نارضایتی بر دیگر اعضای خانواده نیز اثر می‌گذارد. نمی‌توان انتظار داشت او ناراضی باشد، اما همسر و فرزندانش راضی بمانند. درباره دختر خانواده نیز همین‌گونه است؛ نارضایتی او بر پدر، مادر، خواهر و برادر اثر می‌گذارد و دامنه نارضایتی را در اجتماع گسترش می‌دهد.

رئیس مرکز تبیان تأکید کرد: گذشته از این مسئله، کشور به زنان تحصیل‌کرده نیاز دارد؛ در پزشکی، عرصه‌های غیر پزشکی، صنعت، زراعت و دیگر بخش‌ها. اگر فردا به زن تحصیل‌کرده نیاز داشتیم، از کجا بیاوریم؟! از خارج بیاوریم؟! اگر از خارج هم بیاوریم، باز با کار زن مخالفت می‌شود.

وی چنین نگاهی را در عصر کنونی غیر منطقی دانست و در تبیین دیدگاه خود گفت: درست است که وظیفه اصلی زن در خانه است؛ زن باید شوهرداری کند، فرزند بیاورد، مربی فرزندان و مدیر خانواده باشد؛ اما پس از انجام این مسئولیت‌ها، در مرحله بعد باید در صحنه و اجتماع نیز حضور داشته باشد.

او افزود: این حضور را هم اسلام تأیید کرده و هم عرف جامعه می‌پذیرد. کشور اسلامی افغانستان نیز این ظرفیت را دارد که زنان در صحنه باشند، کار و خدمت کنند و در رشد و پیشرفت کشور اثرگذار باشند.

تأکید بر الگوبرداری از نقش اجتماعی زنان در ایران
رئیس خبرگزاری آوا با تأکید بر پیوند توانمندی زنان و اقتدار جامعه اظهار کرد: جامعه و کشوری قدرتمند خواهد بود که زنان آن، نخست سالم باشند و دوم در صحنه حضور داشته باشند و کار مدیریتی انجام دهند. در جامعه‌ای که زنان قدرتمند در صحنه نباشند، کشور ضعیف و عقب‌مانده خواهد ماند.

وی با اشاره به تجربه جمهوری اسلامی ایران گفت: اگر بیش از ۵۰ درصد پیشرفت‌ها و اقتدار ایران را مرهون زنان بدانیم، زیاد نگفته‌ایم؛ من معتقدم نقش زنان در جمهوری اسلامی ایران بسیار بیشتر از ۵۰ درصد است. از پیش از انقلاب و هنگام پیروزی آن تا پس از پیروزی و تا امروز، زنان جامعه ایرانی از سکان‌داران و گهواره‌جنبانان اصلی انقلاب بوده‌اند.

حسینی مزاری افزود: اگر از جای دیگری الگو نمی‌گیریم، از جمهوری اسلامی ایران الگو بگیریم. در اینجا نیز رهبران، فقها و علما هستند و فقها و علمای ایرانی از فقها و علمای افغانستان ضعیف‌تر نیستند؛ آنان نیز اسلام، دین و مذهب را می‌شناسند.

وی با نام بردن از حضرت امام خمینی (رحمت الله علیه) و امام شهید خامنه‌ای (رحمت الله علیه) و دیگر مراجع گفت: چگونه است که آنان بر حضور زن تأکید و آن را ترغیب و ترویج می‌کنند، اما در افغانستان علما در برابر حضور زن می‌ایستند؟!

رئیس مرکز تبیان محدودیت حضور زنان را از عوامل انزوای افغانستان دانست و اظهار کرد: یکی از عوامل مهم کنار گذاشته شدن افغانستان از معادلات جهانی و منطقه‌ای، نبود زنان در سمت‌های مختلف مسئولیتی است؛ این، ضعفی جدی است.

حکومت باید حقوق همه اتباع را فارغ از مذهب و قوم رعایت کند
حسینی مزاری، مشکل دیگر را نگاه ایدئولوژیکی حاکمیت عنوان کرد و گفت: کسی که در یک کشور حکومت می‌کند، باید اتباع کشور برای او مهم باشند؛ فارغ از اینکه پیرو چه مذهب و فکری هستند، از کدام ولایت آمده‌اند، به چه زبانی سخن می‌گویند، چه رنگی دارند و از کدام قوم‌اند.

وی افزود: مسلمان یا غیر مسلمان، هندو یا یهود و پیرو هر دین دیگری که باشند، اتباع کشورند و باید مورد احترام قرار گیرند، حقوق شهروندی آنان رعایت شود و عدالت اجتماعی درباره همه آنان تحقق یابد؛ اما تا جایی که در افغانستان ملاحظه می‌شود، چنین نگاهی وجود ندارد.

رئیس مرکز تبیان با اشاره به انتشار اصول‌نامه جزایی امارت اسلامی، اظهار کرد: در این اصول‌نامه تنها مذهب حنفی رسمی اعلام شده، در حالی ‌که در افغانستان فقط پیروان مذهب حنفی زندگی نمی‌کنند؛ پیروان مذاهب شافعی، حنبلی، مالکی و جعفری نیز حضور دارند. تکلیف این چهار مذهب دیگر چه می‌شود؟!

انتقاد از محدودیت‌های مذهبی در محرم، غدیر و عید فطر
وی در ادامه، از نحوه برخورد با مناسبت‌ها، مراسم و مجالس شیعیان انتقاد کرد و گفت: در طول حاکمیت امارت اسلامی، برخوردهایی را در این زمینه مشاهده کرده‌ایم که به صلاح نیست. در محرم، همواره با این بحث روبرو هستیم که کجا سیاه‌پوش شود، کجا نشود، چه کاری انجام شود و چه کاری انجام نشود.

حسینی مزاری تصریح کرد: «مذهب ماست، فکر ماست؛ ما بر اساس اندیشه فقهی، دینی و مذهبی خود کار می‌کنیم. مهم این است که علیه امنیت ملی نباشد، در برابر حاکمیت روحیه براندازی نداشته باشیم و مشکل امنیتی، سیاسی و نظامی ایجاد نشود. دیگر چه کار دارید که ما در مراسم و مجالس مذهبی خود چه می‌کنیم و چه برنامه‌هایی اجرا می‌کنیم؟!»

وی دستورهای مربوط به محدود شدن سیاه‌پوشی یا برگزاری مراسم در داخل مسجد و جلوگیری از برگزاری آن در بیرون مسجد را از نمونه‌های این برخوردها دانست و افزود: درباره محرم، عید غدیر و نماز عید فطر، بگومگوهای نامربوطی صورت می‌گیرد.

رئیس خبرگزاری آوا با تأکید بر اینکه تعیین عید فطر با فرمان حکومت محقق نمی‌شود، اظهار کرد: باید ماه دیده شود تا روزه گرفته یا افطار شود. ممکن است برخی مردم اعتقاد پیدا نکنند که ماه در روز پنجشنبه دیده شده و بر اساس تشخیص خود، روز جمعه را عید بدانند؛ چرا باید الزام شوند که همه در یک روز نماز بخوانند؟!

وی درباره نماز عید فطر امسال گفت: اکثریت مساجد شیعه هم‌زمان با دولت عید کردند؛ برخی نیز با مسافرت و قصر کردن نماز یا تدابیر دیگر، مسئله روزه خود را حل کردند؛ اما در پی عید نکردن گروهی دیگر، ده‌ها روحانی در کابل، بامیان، مزار، هرات و دیگر نقاط کشور بازداشت شدند.

حسینی مزاری این برخوردها را نادرست خواند و تأکید کرد: چنین اشتباهاتی در مسیر حاکمیت و روند مدیریت کشور تهدید می‌آفریند.

اعتراض به تصرف و مسدود شدن مراکز مذهبی و آموزشی
رئیس مرکز تبیان در بخش دیگری از سخنان خود، به وضعیت مجتمع خاتم‌النبیین پرداخت و گفت: آنچه درباره این مرکز رخ داده، صرفاً پلمب یا مسدود شدن نیست، بلکه تصرف است؛ مرکزی بسیار مهم و مجهز که از آثار به‌ جا مانده از مرحوم آیت‌الله محسنی (رحمت الله علیه) است و نظیر آن حتی در کل در خاورمیانه وجود ندارد.

او با طرح این پرسش که چرا این مجموعه تصرف شده است، افزود: اگر زمین مجتمع مشکل دارد، باید حرفه‌ای عمل شود، نه اینکه مردم سرگردان شوند. محکمه، دادگاه، اسناد و مدارک وجود دارد و مسئولان یا صاحبان مجتمع نیز در کابل حضور دارند؛ دو طرف می‌توانند در محکمه موضوع را حل کنند.

وی ادامه داد: چرا حاکمیت، مجتمع خاتم‌النبیین را همراه با تلویزیون و دانشگاه تصرف می‌کند؟! پس از آن نیز مجتمع بزرگ خاتم‌الانبیا را پلمب و مسدود می‌کند؛ مجموعه‌ای که مسجد، دفتر یک مرجع تقلید و مدرسه لیسه الهام با هزاران شاگرد را در بر می‌گیرد.

حسینی مزاری گفت: دلیل مطرح‌شده این است که زمین این مجموعه‌ها غصبی است و امارتی اعلام می‌شود؛ اما این مسائل باید از مسیر روشن و قانونی بررسی شود.

روایت حسینی مزاری از پلمب دفاتر مرکز تبیان و خبرگزعریآوا و بازداشت همکاران
وی سپس با اشاره به دفاتر مرکز تبیان و خبرگزاری آوا گفت: به این دفاتر هجوم برده شده، وسایل و امکانات آن‌ها به غارت رفته و دفاتر پلمب شده است.

رئیس مرکز تبیان با رد وجود مشکل مشابه در مالکیت زمین این دفاتر گفت: درباره آن مراکز گفته‌اید زمین غصبی است؛ زمین دفاتر مرکز تبیان و خبرگزاری اوا، چه مشکلی دارد؟! ما زمین را از یک شخص حقیقی خریده و خودمان ساختمان سه، چهار طبقه محل کار را ساخته‌ایم. مرکز تبیان و خبرگزاری آوا نیز مرتکب خلافی نشده‌اند؛ در این صورت، جز نگاه مذهبی چه دلیل دیگری می‌تواند وجود داشته باشد؟!

وی همچنین گفت که شماری از شخصیت‌های شیعه بازداشت شده، سرهای آنان تراشیده شده و مورد توهین و تحقیر قرار گرفته‌اند.

حسینی مزاری با اشاره به بازداشت مسئولان کمیسیون عالی شیعیان، اظهار کرد: حتی این کمیسیون که به گفته او زیر مجموعه استخبارات بوده و اعضایش از ساعت هشت صبح تا چهار بعدازظهر تحت برنامه آن فعالیت می‌کردند، از این برخوردها مصون نمانده است.

او افزود: هفت، هشت نفر از مسئولان این مجموعه بازداشت شدند و به گفته وی، زمانی آزاد شدند که مجبور شدند خانه‌های خود در شهرک امید سبز را به وزارت عدلیه تحویل دهند.

اعتراض به نحوه رسیدگی به زمین‌های شهرک امید سبز
رئیس خبرگزاری آوا با اشاره به موضوع شهرک امید سبز گفت: در این شهرک، بیش از ۱۵ هزار جریب زمین و خانه‌های ویلایی با هزینه‌های بسیار زیاد برای مردم ساخته شده است. هر خانه متعلق به یک شخص حقیقی است؛ چگونه مجموعه‌ای که زمین آن در زمان جمهوریت خریداری شده و اسناد و مدارک آن کامل است، امارتی اعلام می‌شود؟!

وی افزود: حتی اگر فرض کنیم زمین با مشکل مواجه است، تکلیف مردمی که خانه ساخته‌اند چیست؟! تکلیف کسانی که سال‌ها زحمت کشیده‌اند و از دسترنج و کار روزمره خود پول جمع کرده و خانه ساخته‌اند چه می‌شود؟! زحمت آنان چه خواهد شد؟!

حسینی مزاری با اشاره به وجود مسائل مشابه در برخی شهرک‌های غزنی، ولایت بلخ و دیگر مناطق، این برخوردها را از اشتباهات عمده در مسیر حاکمیت امارت اسلامی دانست و گفت: ادامه این روند، دامنه نارضایتی را در داخل افغانستان گسترش می‌دهد.

وی تأکید کرد: حاکمیت در عرصه اقتصاد کارهای بسیار خوبی انجام داده و قطعاً از این ناحیه شاهد رشد و شکوفایی کشور خواهیم بود؛ اما اگر مردم ناراضی باشند، چه؟! با مردم ناراضی چه می‌توان کرد؟! این، مشکلی جدی در مسیر حکومت است.

اشتغال و امنیت باید در اولویت مدیریت کشور باشد
حسینی مزاری، بی‌توجهی به اولویت‌ها را مشکل دیگر حکومت عنوان کرد و گفت: اولویت امروز کشور ما، اشتغال و امنیت است. اگر گفته شود اولویت، اسلام است، من قبول ندارم؛ زیرا مردم ما مسلمان‌اند و نیازی به مسلمان کردن آنان نیست که این موضوع اولویت نخست قرار گیرد.

وی افزود: اولویت نخست، حجاب نیز نیست؛ زیرا اکثریت قاطع مردم ما محجبه‌اند و اگر عده محدودی در زمان جمهوریت به شکل دیگری عادت کرده بودند، اکنون حتی از ترس هم که باشد نمی‌توانند بی‌حجاب باشند.

رئیس مرکز تبیان با انتقاد از ورود حکومت به برخی موضوعات کم‌اولویت اظهار کرد: حتی ورود به بحث زمین‌های غصبی، نباید در اولویت دولت باشد. ممکن است زمین برخی شهرها غصبی باشد؛ اما ورود به این مسئله در شرایط کنونی، صدها و هزاران نفر را ناراضی می‌کند و نه ‌تنها ضرورتی برای دولت ندارد، بلکه خود به تهدیدی در مسیر آن تبدیل می‌شود.

وی با مقایسه وضعیت افغانستان و ایران گفت: ۴۷ سال از عمر جمهوری اسلامی می‌گذرد، اما حجاب در اینجا نیز اولویت نخست نظام نیست؛ در افغانستان، به محض روی کار آمدن امارت اسلامی، مأمور امر به معروف، جوانی مثلاً ۲۲ساله را به دلیل کمی بلندی مو متوقف می‌کند و با قیچی موی او را می‌زند، در حالی‌ که موی خود او تا کمر بلند است.

او این رفتار را هم خنده‌آور و هم دردآور توصیف کرد و افزود: اگر می‌خواهی موی دیگری را قیچی کنی، دست‌کم خودت موی بلند نداشته باش. این کارها اساساً اولویت مدیریت جامعه نیست و برای کشور هزینه و تهدید ایجاد می‌کند.

نارضایتی داخلی، زمینه بهره‌برداری دشمنان خارجی را فراهم می‌کند
رئیس خبرگزاری آوا با تأکید بر پیامدهای اجتماعی این برخوردها اظهار کرد: وقتی پیروان مذاهب، جوانان، زنان، میانسالان و پیرمردان هرکدام به نحوی ناراضی باشند، چه کسی باقی می‌ماند؟!

رئیس مرکز تبیان گفت: من شخصاً امروز درباره نوع برخورد حاکمیت با مردم، رضایتمندی نمی‌بینم. وی همچنین نارضایتی جامعه شیعه از این برخوردها را صد در صدی توصیف کرد و گفت که این مسئله در میان دیگر گروه‌ها نیز وجود دارد.

حسینی مزاری در عین حال میان رضایت از خدمات و رضایت از نحوه برخورد حکومت تفکیک کرد و افزود: مردم از ساخت سرک و خیابان، توجه به آب، زیبایی شهر، برق و دیگر خدمات بسیار خوشحال‌اند؛ اما نوع برخورد مذهبی، سیاسی و اجتماعی، تحریک‌آفرین است، نارضایتی ایجاد می‌کند و بستر سوءاستفاده دشمنان را فراهم می‌سازد.

رئیس مرکز تبیان امریکا و برخی کشورها، از جمله پاکستان، را تهدیدی علیه افغانستان خواند و آنان را در ایجاد بحران و ناامنی دخیل دانست. وی افزود: طبیعی است که دشمنان از بستر نارضایتی استفاده کنند؛ در چنین وضعی می‌توانند به ‌آسانی نیرو جذب کنند، آنان را تجهیز و مسلح سازند و علیه حاکمیت به کار بگیرند.

خواهان براندازی نیستیم؛ حاکمیت باید اصلاح شود
حسینی مزاری در پاسخ به این پرسش که چگونه می‌توان از این مرحله عبور کرد و مانع آسیب دیدن کشور شد، گفت: راه، اصلاح حاکمیت است. ما خواهان براندازی این حاکمیت نیستیم؛ بخصوص جامعه شیعه در فکر براندازی و تخریب نظام نیست و ما نیز چنین رویکردی نداریم.

وی با اشاره به سیاست مرکز تبیان از آغاز حضور در دوره امارت اسلامی اظهار کرد: از ابتدا با رویکرد تعامل وارد شدیم و تا امروز نیز همین مسیر را ادامه داده‌ایم؛ با آنکه دفاتر ما بسته شده و از آغاز حضورمان تاکنون مشکلات زیادی از ناحیه امارت اسلامی داشته‌ایم.

رئیس مرکز تبیان با اشاره به اینکه در سال‌های ۱۴۰۱، ۱۴۰۲ و پس از آن، ده‌ها نفر از نیروهای این مجموعه بازداشت و شکنجه شده‌اند، افزود: تا چند روز پیش نیز پنج، شش نفر از همکاران ما بازداشت شده، مورد لت ‌و کوب و شکنجه قرار گرفته‌اند و دفاتر ما همچنان پلمب است؛ اما با وجود همه این مسائل، باز هم خواهان براندازی این حاکمیت نیستیم.

وی تصریح کرد: «به هیچ وجه تقابل را به صلاح نمی‌دانیم. تعارض مسلحانه یا تخریب‌کارانه علیه این حاکمیت را نه برای خود روا می‌دانیم و نه کسی را به آن تشویق می‌کنیم. با کسانی که در افغانستان به دنبال جنگ علیه حاکمیت‌اند مخالفیم و به‌ شدت آنان را از این کار منع می‌کنیم.»

هشدار درباره پیامدهای جنگ و نبود بدیل برای حکومت
حسینی مزاری، نخستین قربانی رویارویی مسلحانه را مردم افغانستان دانست و گفت: در چنین وضعیتی، مردم ما صد در صد آسیب می‌بینند.

وی دلیل دیگر مخالفت خود با براندازی را نبود ساختار جایگزین عنوان کرد و افزود: اگر حاکمیت طالبان را براندازیم، پس از آن چه می‌شود؟! ساختار دیگری که جایگزین آن شود کجاست؟! اگر بدیلی وجود نداشته باشد که پس از امارت اسلامی حاکم شود، هرج ‌و مرج خطرناکی در کشور به وجود می‌آید و معلوم نیست آینده افغانستان چه خواهد شد.

حسینی مزاری تأکید کرد: طرفدار براندازی، تخریب و تضعیف نظام نیستیم؛ اما به دنبال اصلاح هستیم. این حاکمیت و ساختار باید در موضوعاتی که گفته شد و ده‌ها مورد دیگر اصلاح شود.

رئیس مرکز تبیان، نقش‌آفرینی نخبگان زن و مرد و شخصیت‌های فکری و فرهنگی داخل و خارج افغانستان را برای این منظور ضروری دانست و از نخبگان خارج از کشور خواست به افغانستان بازگردند.

دعوت نخبگان به بازگشت؛ «کشور را خالی نکنید»
وی خطاب به نخبگان مهاجر گفت: نترسید و به این فکر نباشید که اگر برویم، دستگیر می‌شویم. مبارزه چنین فراز و نشیب‌هایی دارد؛ نمی‌شود از آب دریا گذشت و پیراهن خیس نشود.

حسینی مزاری افزود: نمی‌توان هم ادعای مبارزه و رهبری جامعه داشت و هم انتظار داشت همه‌ چیز راحت باشد و هیچ آسیبی نرسد. شخصیت‌هایی را که در رأس انقلاب اسلامی ایران بودند، مطالعه کنید؛ ببینید چه روزها و شرایطی را پشت سر گذاشتند تا توانستند انقلاب را به پیروزی برسانند.

وی در ادامه، با یادکرد از شخصیت مرحوم آیت‌الله طبسی (رحمت الله علیه)، تولیت سابق آستان قدس رضوی و روایتی از شکنجه او در زندان ساواک، گفت: ایشان هنگام راه رفتن می‌لنگید و بعداً متوجه شدیم که پاشنه پایش را در زندان با ارّه بریده بودند.

حسینی مزاری همچنین با اشاره به روایت‌هایی از آزار انگشتان، تیغ زدن، چاقو زدن و دیگر شکنجه‌ها گفت: این شخصیت‌ها چنین شرایطی را تحمل کردند و انقلاب کردند و امروز انقلاب اسلامی حاصل زحمات آنان است.

وی با یادآوری زندان و تبعید رهبر شهید و اشاره به روایت‌هایی درباره آیت‌الله اشرفی اصفهانی افزود: شنیدن برخی از این شکنجه‌های شدید و هولناک، انسان را از حال می‌برد.

حسینی مزاری در عین حال تأکید کرد: افغانستان امروز آن شرایط را ندارد؛ الحمدلله حاکمیت، جریانی غیر اسلامی نیست، همه مسلمان‌اند و فضا اسلامی است. آنچه باید اصلاح شود، رویکردها، نگاه‌ها و دیدگاه‌هاست.

باید به حاکمیت فهماند همه این جریان‌ها اتباع افغانستان‌اند
وی گفت: باید به حاکمیت فهمانده شود که جریان‌های موجود و پیروان مذاهب، اتباع همین کشورند و به دنبال ساختن آن هستند.

رئیس مرکز تبیان، جامعه شیعه را جامعه‌ای پویا و فعال توصیف کرد و اظهار داشت: شاید باسوادترین و بافرهنگ‌ترین اتباع کشور، شیعیان افغانستان باشند؛ ده‌ها هزار نفر دارای مدرک لیسانس، فوق ‌لیسانس و دکترا و متخصص و مهندس در این جامعه حضور دارند که برای ساختن افغانستان مفیدند.

او با تأکید بر اینکه رویکرد مجموعه‌اش کسب قدرت نیست، گفت: «ما به دنبال کسب قدرت نیستیم؛ قدرت مال شما، وزار‌تخانه مال شما. بارها در افغانستان در سخنرانی‌ها گفته‌ایم که فعلاً دو کار می‌خواهیم انجام دهیم: یکی کار فرهنگی و دیگری کار اقتصادی.»

حسینی مزاری افزود: مردم از این دو ناحیه ضعیف‌اند، بخصوص در اقتصاد. متأسفانه در دهه‌های گذشته، بویژه دوران جمهوریت، در سطح مردم و اقتصاد خانه ‌به ‌خانه کاری صورت نگرفته است.

وی با بیان اینکه به باور او بیش از ۹۰ درصد مردم زیر خط فقرند، اظهار کرد: با آنکه کار ما فرهنگی و رسانه‌ای است، دو حوزه فرهنگی و اقتصادی را دنبال می‌کنیم. نه به دنبال وزارت هستیم و نه وکالت؛ همه آن‌ها برای خود شما، بگذارید ما با مردم خود کار کنیم. رویکرد ما این است.

درخواست از علما، دانشگاهیان، معلمان و فرهنگیان برای حضور در افغانستان
رئیس خبرگزاری آوا در ادامه تأکید کرد: علمای حوزه در مرحله نخست باید بازگردند؛ دانشگاه‌خوانده‌ها، دارندگان لیسانس، فوق ‌لیسانس و دکترا نیز باید برگردند.

وی با انتقاد از تلاش برخی دانش‌آموختگان برای ماندن در خارج از کشور گفت: کسانی را برای تحصیل بورسیه کرده‌ایم، اما وقتی دوره بورس آنان تمام می‌شود، در اینجا به دنبال تبدیل اقامت خود هستند. شما بورسیه شدید و درس خواندید؛ به افغانستان برگردید، کار و خدمت کنید.

حسینی مزاری افزود: دانشگاهیان، معلمان و فرهنگیان ما باید بازگردند؛ کشور را خالی نکنید. وقتی کشور خالی شود، طبیعی است که این وضعیت به تهدید تبدیل می‌شود. افغانستان سرزمین ماست، مال ماست و باید برای ساختن آن کار کنیم.

وی با لحنی تأکیدی گفت: «از تهدید کسی هم نترسیم، از زهر چشم کسی هم نترسیم. زندانی می‌کند، بکند؛ دستشان باز، زندانی کنند. زورشان زندان است، بکنند؛ می‌خواهد بکشد، ولی ما مسیر خود، مکتب خود، مردم خود و کشور خود را رهاکردنی نیستیم.»

اعلام بازگشت به کابل و آمادگی برای گفتگو با حاکمیت
حسینی مزاری اعلام کرد: چند روز دیگر، خودم همراه با جمعی از دوستان به کابل می‌روم. کسانی از این جمع که علا‌قمندند نیز آماده شوند؛ اگر امکان خروج و مراجعت دارند، از آن استفاده کنند و اگر ندارند، نامه بگیرند و به کشور بازگردیم.

وی هدف از این بازگشت را کار برای ساختن افغانستان و گفتگو با حاکمیت عنوان کرد و گفت: اگر سوءتفاهمی وجود دارد، باید برطرف شود. اگر کار ما اشکالی دارد و در راستای تأمین منافع ملی نیست، روشن کنند تا آن را درست و اصلاح کنیم.

رئیس مرکز تبیان تصریح کرد: «هر کار ما، هر فعالیت فرهنگی ما و هر کار رسانه‌ای ما اگر خلاف منافع ملی و منافع امنیتی باشد، اصلاح می‌کنیم. ما به دنبال تمامیت ارضی، اقتدار و عظمت کشور و تأمین رفاه مردم خود هستیم.»

وی افزود: برای رفاه مردم کار و مبارزه می‌کنیم و جهاد ما برای خدا و در راستای تأمین منافع مردم بوده است. این مسیر را ادامه خواهیم داد و از حاکمیت نیز می‌خواهیم در این راه ما را کمک کند و دست ما را بگیرد.

رئیس مرکز تبیان با اعلام آمادگی برای شنیدن پیشنهادها و راهنمایی‌های حکومت گفت: اگر پیشنهادی، هدایتی و راهنمایی‌ای دارند، مطرح کنند. ما اتباع این کشوریم و حتماً در کشور خود حضور خواهیم داشت و کار خواهیم کرد.

هم خوبی‌های حکومت را می‌گوییم، هم نواقص را؛ راهکار هم داریم
حسینی مزاری با تأکید بر تداوم رویکرد انتقادی و حمایتی مجموعه خود اظهار کرد: خوبی‌های حاکمیت را با جدیت مطرح می‌کنیم، چنانکه در گذشته کرده‌ایم؛ نواقص آن را نیز با جدیت بیان می‌کنیم، همان‌گونه که پیش از این انجام داده‌ایم.

رئیس مرکز تبیان از حاضران خواست مطالب خبرگزاری و کانال‌های تلگرام، صفحات فیسبوک و دیگر شبکه‌های اجتماعی این مجموعه را بررسی کنند. وی افزود: هم خوبی‌های امارت اسلامی را گفته‌ایم، چون واقعاً خوبی دارد، و هم نواقص آن را مطرح کرده‌ایم.

رئیس خبرگزاری آوا گفت: برخی نواقص ممکن است عمدی باشد و برخی نیز از یک حرکت اشتباه‌آمیز ناشی شده باشد؛ ما به دنبال مطرح کردن اشتباه‌ها هستیم و در مرحله سوم، راهکار نیز داریم. برای بهبود مدیریت کشور و جامعه، به حاکمیت پیشنهاد ارائه می‌کنیم.

وی تأکید کرد: حاکمیت باید در راستای تأمین رضایت مردم کار کند. این رضایت با تحقق عدالت اجتماعی، تأمین حقوق شهروندی و اجرای برنامه‌هایی حاصل می‌شود که همه مردم، اعم از پیروان مذاهب، زبان‌ها، مناطق، اقوام و طوایف را در بر بگیرد.

حسینی مزاری در پایان، بار دیگر از تصمیم خود برای بازگشت به افغانستان خبر داد و گفت: «ان‌شاءالله به‌ زودی با جمعی از همکاران و علما عازم کشور هستیم. دوستانی که آمادگی دارند، بخصوص علما که بسیار راغبم همراه ما باشند، بیایند تا در افغانستان در خدمت دین، مذهب، مردم، میهن و کشور باشیم.»