خبرگزاری صدای افغان(آوا)-سرویس بین‌الملل: هفتمین نشست تخصصی از دور سوم سلسله نشست‌های بین‌المللی فرهنگی، تبینی و نخبگانی مجمع جهانی اهل بیت(علیهم السلام) با عنوان «نحن ابنا الحسین» و با محوریت «نگاهی به رسانه‌های اربعینی»، در کربلای معلی برگزار شد.

در نوبت عصر این نشست که اختصاصاً به بحث رسانه اختصاص داشت، اندیشمندان و فعالان رسانه‌ای از کشورهای مختلف به ارائه تحلیل‌ها و دیدگاه‌های خود پرداختند.

در این میان، حجت‌الاسلام والمسلمین سیدعیسی حسینی مزاری، رئیس مرکز فعالیت‌های فرهنگی اجتماعی تبیان افغانستان، طی سخنانی با اشاره به اهمیت افغانستان در تحولات منطقه و جهان اظهار کرد: افغانستان یکی از کشورهای بسیار مهم است و صلاح و فساد این کشور می‌تواند بر صلاح و فساد دنیا تأثیر بگذارد.

وی افزود: اگر می‌خواهیم در کشورهای دیگر صلح برقرار شود، امنیت شکل بگیرد و مشکلاتی که در نقاط مختلف جهان وجود دارد کاهش پیدا کند، باید مشکلات افغانستان حل شود؛ زیرا افغانستان تنها یک کشور با یک مسئله داخلی نیست، بلکه وضعیت آن در سطح منطقه و جهان اثرگذار است.

حسینی مزاری با اشاره به سخنان خود در یکی از نشست‌های بین‌المللی در لبنان گفت: سال‌ها پیش در همایشی در لبنان مطرح کردم که صلاح و فساد افغانستان بر صلاح و فساد دنیا تأثیر می‌گذارد و امروز نیز بر همین باور هستم که توجه به افغانستان یک ضرورت منطقه‌ای و جهانی است.

وی با اشاره به برخی نگاه‌های نادرست نسبت به جایگاه افغانستان اظهار کرد: گاهی برخی افراد در مقایسه مقاومت ملت‌ها، نسبت به اهمیت افغانستان شناخت کافی ندارند. وقتی درباره فداکاری ملت‌ها صحبت می‌شود، باید واقعیت‌های تاریخی افغانستان نیز دیده شود.

رئیس مرکز تبیان گفت: افغانستان بیش از ۴۰ سال در برابر استکبار جهانی ایستادگی کرده است. در جنگ با شوروی بیش از یک میلیون شهید و زخمی دادیم؛ کمتر کشوری در جهان وجود دارد که در برابر یک ابرقدرت چنین هزینه‌ای داده باشد.

وی افزود: در جنگ با امریکا نیز مردم افغانستان هزینه‌های سنگینی پرداختند؛ علاوه بر شمار زیادی از شهدای فیزیکی، میلیون‌ها نفر نیز دچار آسیب‌های فرهنگی و اعتقادی شدند و این آسیب فرهنگی و اعتقادی از آسیب‌های جسمی نیز خطرناک‌تر است؛ زیرا هویت، باور و اندیشه جامعه را هدف قرار می‌دهد.

حسینی مزاری تأکید کرد: از همین رو انتظار می‌رود شخصیت‌ها، نهادها و جریان‌های ایرانی و غیر ایرانی نسبت به مسئله افغانستان توجه جدی داشته باشند و جایگاه این کشور را در تحولات جهان اسلام به ‌درستی درک کنند.

عاشورا و اربعین؛ الگوهای بزرگ رسانه‌ای جهان اسلام
رئیس مرکز فعالیت‌های فرهنگی اجتماعی تبیان افغانستان در ادامه سخنان خود با اشاره به موضوع نشست «نحن أبناء الحسین» و نقش رسانه در عصر حاضر گفت: صحبت درباره رسانه، یک بحث تخصصی و گسترده است و نیاز به فرصت فراوان دارد، اما می‌توان به برخی نکات اساسی اشاره کرد.

وی رسانه‌ها را به دو دسته کلی تقسیم کرد و گفت: یک نوع رسانه، رسانه سنتی است که شامل مساجد، حسینیه‌ها، منبرها و هر تریبونی می‌شود که در میان اجتماعات انسانی قرار دارد و نوع دوم رسانه مدرن است که شامل رسانه‌های چاپی، الکترونیکی، دیداری، شنیداری، فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی می‌شود.

حسینی مزاری افزود: دست‌اندرکاران رسانه نیز به دو بخش تقسیم می‌شوند؛ نخست «انسان رسانه» و دوم «سازمان رسانه‌ای». انسان رسانه کسی است که خودش با فعالیت، اندیشه، رفتار و تولید محتوا در جامعه اثرگذاری ایجاد می‌کند و سازمان رسانه‌ای نیز شامل خبرگزاری‌ها و مجموعه‌های رسانه‌ای است.

وی با اشاره به جایگاه عاشورا در این زمینه اظهار کرد: مهم‌ترین نمونه‌های انسان رسانه در تاریخ، امام حسین (ع) و حضرت زینب (س) هستند. امام حسین (علیه السلام) در حادثه عاشورا به ‌عنوان یک انسان رسانه ظهور کرد و حضرت زینب (سلام الله علیها) نیز به ‌تنهایی یک رسانه بود که پیام عاشورا را به جامعه رساند.

رئیس مرکز تبیان گفت: امروز خود اربعین نیز تبدیل به یک انسان رسانه شده است؛ پدیده‌ای که می‌بینیم چگونه در سطح جهان اثرگذار است و پیام حسینی را به ملت‌ها و جوامع مختلف منتقل می‌کند.

منابع غنی رسانه اسلامی و مأموریت هدایتگری
حسینی مزاری با اشاره به منابع محتوایی رسانه‌های اسلامی گفت: خوراک رسانه‌های اسلامی، قرآن کریم، آیات الهی، روایات، گفتار و رفتار ائمه معصومین (علیهم السلام) است و ما از منابع بسیار غنی و سرشاری برخوردار هستیم.

وی افزود: کار رسانه اسلامی از جهتی کار آسانی است؛ زیرا این رسانه مطابق فطرت انسان حرکت می‌کند. رسانه اسلامی در مسیر هدایت، جهت‌دهی و بیدار کردن فطرت انسانی قرار دارد.

او تصریح کرد: خداخواهی، اسلام‌خواهی، حقیقت‌طلبی و گرایش به ارزش‌های الهی در وجود انسان‌ها قرار داده شده است. وظیفه رسانه اسلامی این است که این فطرت را که ممکن است در اثر عوامل مختلف فراموش شده یا به خواب رفته باشد، دوباره بیدار کند.

چرا رسانه‌های اسلامی با وجود ظرفیت‌ها کمتر اثرگذارند؟!
رئیس مرکز تبیان در ادامه با طرح این پرسش که اگر رسانه اسلامی چنین ظرفیت بزرگی دارد و نیز مطابق فطرت عمل می کند که در حقیقت در مسیرجریان آب حرکت دارد، چرا در سطح جهان اثرگذاری مطلوب را ندارد اما رسانه های دشمن که مخالف فطرت انسانی عمل می کنند یعنی در حقیقت در مقابل جریان آب حرکت دارد اما علی الظاهر موفقیت بیشتر دارند، گفت: چند مشکل اساسی باعث شده است که رسانه‌های اسلامی نتوانند به جایگاه واقعی خود برسند.

نخستین مشکل: عمل نکردن به تمام اسلام
وی نخستین مشکل را عمل نکردن کامل برخی افراد و جریان‌های اسلامی به همه آموزه‌های اسلام دانست و گفت: اگر یک فرد یا یک جریان اسلامی حقیقتاً به تمام اسلام و احکام اسلامی عمل کند، قطعاً اثرگذار خواهد بود.

حسینی مزاری افزود: این عمل نکردن گاهی از روی عمد است و گاهی به دلیل نداشتن شناخت، سواد و فهم کافی از اسلام اتفاق می‌افتد.

دومین مشکل: محافظه‌کاری
وی دومین مشکل را محافظه‌کاری دانست و اظهار کرد: با وجود تحولات جدی در منطقه و جهان و با وجود آثار بزرگی که پس از شهادت قائد شهید امت به وجود آمده است، هنوز هم بسیاری از رسانه‌ها، شخصیت‌ها و جریان‌ها محافظه‌کارانه عمل می‌کنند.

رئیس مرکز تبیان گفت: دشمن شمشیر را از رو بسته و از هیچ ابزار و امکانی علیه جوامع اسلامی استفاده نکرده باقی نمی‌گذارد، اما متأسفانه بخشی از جریان‌های اسلامی همچنان با احتیاط و محافظه‌کاری حرکت می‌کنند.

وی با اشاره به فعالیت‌های مرکز تبیان گفت: یکی از نمونه‌های این مسئله، مطرح کردن عنوان «امام خامنه‌ای» بود. ما در مرکز تبیان نخستین جریانی بودیم که این عنوان را در افغانستان، ایران، منطقه و جهان مطرح کردیم؛ پیش از ما جریان دیگری به این شکل از آن استفاده نمی‌کرد.

حسینی مزاری افزود: حتی برخی دوستان ایرانی و عناصر انقلابی و متدین نیز در آن زمان با این موضوع مخالفت می‌کردند و می‌گفتند از این عنوان استفاده نشود. این نمونه‌ای از همان محافظه‌کاری است که باعث کاهش اثرگذاری جریان‌های رسانه‌ای می‌شود.

سومین مشکل: واکنشی بودن
وی سومین مشکل را واکنشی بودن رسانه‌های اسلامی دانست و گفت: بسیاری از رسانه‌ها منتظر می‌مانند که دشمن چه می‌گوید و چه اقدامی انجام می‌دهد و سپس واکنش نشان می‌دهند؛ در حالی که رسانه اثرگذار باید مطابق نیاز جامعه و افکار عمومی حرکت کند.

وی تأکید کرد: سیاست اصلی رسانه اسلامی باید کنشی باشد، نه واکنشی؛ یعنی باید خودش جریان ایجاد کند، برنامه داشته باشد و افکار عمومی را هدایت کند.

رسانه اسلامی باید جریان‌ساز باشد
حسینی مزاری راهکار عبور از این مشکلات را عمل به تمام اسلام، عبور از محافظه‌کاری و حرکت کنشی عنوان کرد و گفت: ما باید به گونه‌ای عمل کنیم که از خط محافظه‌کاری عبور کنیم و صریح، شفاف و روشن در میدان حضور داشته باشیم.

وی افزود: البته در برخی موارد پاسخ دادن به اقدامات دشمن نیز ضروری است، اما اصل سیاست‌گذاری باید بر مبنای حرکت فعالانه و جریان‌ساز باشد.

نباید پس از شهادت قائد شهید امت تازه بیدار شویم
رئیس مرکز تبیان در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به تحولات اخیر منطقه و شهادت قائد شهید امت گفت: بسیاری از افراد، اشخاص و جریان‌های رسانه‌ای که در طول حیات ایشان محافظه‌کاری کردند، مطابق هدایت‌ها و رهنمودهای ایشان عمل نکردند و دست روی دست گذاشتند، در به وجود آمدن شرایط امروز بی‌تأثیر نیستند.

وی افزود: این افراد نباید تصور کنند که هیچ مسئولیتی ندارند؛ کسانی که سکوت کردند و وظیفه خود را انجام ندادند، باید پاسخگوی این کوتاهی باشند.

حسینی مزاری اظهار کرد: امروز برخی می‌گویند پس از شهادت ایشان چه بعثتی در ایران و جهان ایجاد شد و چه حرکت‌های خودجوشی شکل گرفت؛ اما باید پرسید این بعثت با چه بهایی به وجود آمد؟! آیا باید برای بیدار شدن جامعه اسلامی، شخصیتی مانند امام خامنه‌ای قدس الله نفسه الزکیه را از دست بدهیم؟!

وی ادامه داد: ایشان در زمان حیات خود سخن می‌گفتند، هدایت می‌کردند، راهنمایی داشتند و مسیر را نشان می‌دادند، اما بسیاری مطابق آن هدایت‌ها و فرامین عمل نکردند؛ بعد از شهادت ایشان تازه متوجه تأثیرگذاری و جایگاه ایشان شدند.

رئیس مرکز تبیان تأکید کرد: ما نباید منتظر بمانیم تا رهبر دیگری شهید شود و بعد دوباره به خود بیاییم. مسلمانان باید در زمان حضور رهبران خود، فعالانه در صحنه حضور داشته باشند و مطابق رهنمودهای آنان عمل کنند.

وی گفت: اگر مردم مسلمان، جریان‌های انقلابی و نیروهای ولایی مطابق دستورات و هدایت‌های رهبر عمل می‌کردند، بسیاری از شرایطی که امروز در ایران، غزه، فلسطین، لبنان، یمن، سوریه، عراق و افغانستان وجود دارد، به وجود نمی‌آمد.

حسینی مزاری در پایان گفت: دشمن با وجود اینکه بر باطل است، اما با جدیت، برنامه و استفاده از همه ابزارها حرکت می‌کند؛ بنابراین جامعه اسلامی، چه شیعه و چه سنی و همه کسانی که ادعای انقلابی بودن دارند، باید از محافظه‌کاری و حرکت‌های واکنشی عبور کنند و با حضور جدی، فعال و مسئولانه در میدان حاضر شوند.