خبرگزاری صدای افغان(آوا) ـ قم:حجت‌الاسلام والمسلمین سیدعیسی حسینی مزاری در نشست «شرایط موجود افغانستان در سایه تحولات جهانی» که در شهر قم برگزار شد، گفت: افغانستان در شرایط کنونی همزمان، با فرصت‌ها و تهدیدهایی روبرو است و برای ارزیابی آینده کشور باید هر دو سوی این واقعیت را دید. به گفته وی، تمرکز صرف بر مشکلات، دستاوردهای سال‌های اخیر را نادیده می‌گیرد و در مقابل، چشم‌پوشی از نارضایتی‌های اجتماعی نیز می‌تواند زمینه بروز بحرانی تازه را فراهم کند.

رئیس مرکز تبیان در آغاز سخنانش اظهار کرد که بحث درباره افغانستان، از وضعیت مهاجران تا مسائل اقتصادی، سیاسی و اجتماعی، بسیار گسترده‌تر از فرصت یک جلسه است. او از همین رو، سخنان خود را بر فرصت‌هایی که در پنج سال گذشته پدید آمده و تهدیدهایی که آینده کشور را تحت تأثیر قرار می‌دهد، متمرکز کرد.

محور اصلی سخنان حسینی مزاری این بود که ثبات افغانستان تنها با کنترل امنیتی یا اجرای پروژه‌های عمرانی پایدار نمی‌ماند. وی گفت: اگر مردم حکومت را از خود بدانند، حقوق‌شان رعایت شود و بتوانند در اداره کشور سهم داشته باشند، فشارهای بیرونی به‌ تنهایی نمی‌تواند آینده افغانستان را تعیین کند؛ اما اگر نارضایتی عمومی افزایش یابد، همان دستاوردهای موجود نیز در معرض خطر قرار می‌گیرد.

فرصت‌های اقتصادی، عمرانی و امنیتی
حسینی مزاری با مقایسه دوره کنونی با دوران جمهوریت گفت: در دو دهه گذشته، با وجود حضور نیروهای کشورهای عضو ناتو، حمایت سیاسی ده‌ها کشور و ورود منابع مالی گسترده به افغانستان، بخش زیادی از فرصت‌های توسعه کشور از دست رفت. وی افزود که در دوره حاکمیت امارت اسلامی، با وجود تحریم‌ها و دشواری‌های داخلی و خارجی، اقداماتی در زمینه زیرساخت، خدمات شهری، امنیت و فعالیت‌های اقتصادی انجام شده که نباید نادیده گرفته شود.

او درباره بخش اقتصاد به اجرای پروژه‌های زیربنایی، طرح‌ریزی پروژه‌های تازه، استخراج معادن و گسترش قراردادها و مراودات تجاری اشاره کرد. حسینی مزاری همچنین حفظ ارزش پول افغانی را یکی از نشانه‌های مدیریت اقتصادی در این دوره دانست و افزود: ارز افغانستان در مقایسه با برخی ارزهای منطقه ثبات قابل توجهی داشته است.

رئیس مرکز تبیان در بخش دیگری از سخنانش، توزیع کمک برای خانواده‌های نیازمند را از اقدامات جاری در کشور خواند. به گفته او، در نقاط مختلف افغانستان برنامه‌های کمک‌رسانی به خانواده‌ها اجرا می‌شود. وی در عین حال یادآور شد که رسیدگی به نیازهای مردم، در کشوری که با مشکلات گسترده اقتصادی روبرو است، همچنان مسئولیتی سنگین و ادامه‌دار است.

حسینی مزاری مدیریت بازگشت گسترده مهاجران از ایران و پاکستان را نیز از چالش‌های مهم سال‌های اخیر توصیف کرد. او گفت: فراهم‌سازی سرپناه، غذا، پوشاک و امکانات اولیه برای جمعیت بزرگی که به کشور بازمی‌گردند، حتی برای دولتی برخوردار از منابع فراوان کار آسانی نیست؛ چه رسد به افغانستان که با محدودیت منابع و مشکلات متعدد مواجه است.

وی افزود که به باور او، نهادهای مسئول کوشیده‌اند این روند را مدیریت کنند، اما نیازهای بازگشت‌کنندگان و فشار وارد بر جامعه میزبان همچنان جدی است.

حسینی مزاری در حوزه مسائل اجتماعی به جمع‌آوری افراد دارای اعتیاد از سرک‌ها، بویژه از محدوده پل سوخته کابل، اشاره کرد و گفت: وضعیت این منطقه در سال‌های گذشته برای شهروندان نگران‌کننده بود.

حسینی مزاری همچنین اقدام برای جمع‌آوری متکدیان را یادآور شد و به نقل از آماری که در سخنانش ارائه کرد، عنوان کرد که بخشی از تکدی‌گری پیشین سازمان‌یافته بوده است. وی این اقدامات را نمونه‌هایی از کوشش برای سامان‌دهی مسائل اجتماعی دانست.

رئیس مرکز تبیان در زمینه امنیت نیز اظهار کرد که با وجود فعالیت مخالفان و کارشکنی دشمنان بیرونی و عوامل درونی، امارت اسلامی توانسته است در بخش‌هایی از کشور امنیت را تأمین کند. او گفت: بحث درباره جزئیات عملکرد امنیتی به آمار دقیق و فرصت بیشتری نیاز دارد، اما از نگاه وی، امنیت نسبی موجود یکی از فرصت‌هایی است که می‌توان بر پایه آن برای توسعه کشور برنامه‌ریزی کرد.

حسینی مزاری به تغییر چهره برخی شهرها، بویژه کابل، نیز پرداخت و گفت: کسانی که چند سال پیش از پایتخت بازدید کرده‌اند، امروز می‌توانند ساخت‌ و ساز، بهسازی جاده‌ها، پل‌ها، روشنایی و رسیدگی به سیمای شهری را مشاهده کنند.

وی افزود که این فعالیت‌ها به کابل محدود نمانده و در ولایت‌های دیگر نیز اقداماتی در حوزه خدمات شهری و نظارت بر بازار، مراکز عرضه مواد غذایی و اماکن عمومی انجام شده است.

او تأکید کرد که بیان این موارد به معنای نادیده گرفتن مشکلات نیست. به گفته حسینی مزاری، برای حفظ و گسترش فرصت‌های موجود باید هم‌زمان به پرسش دشوارتر پاسخ داد: آیا همه شهروندان افغانستان احساس می‌کنند در ساختار اداره کشور جای دارند و حکومت نسبت به حقوق، کرامت و مطالبات آنان پاسخگو است؟

نارضایتی مردم؛ تهدیدی از درون
حسینی مزاری با اشاره به نقش بازیگران خارجی و تنش‌های افغانستان با برخی همسایگان، از جمله پاکستان، گفت: تهدید تعیین‌کننده برای آینده کشور را باید در داخل جستجو کرد.

رئیس مرکز تبیان با تصریح اینکه «تهدید علیه افغانستان، تهدید داخلی است» توضیح داد که منظورش نارضایتی مردم از شیوه اداره کشور، نبود عدالت اجتماعی و احساس کنار گذاشته شدن از تصمیم‌گیری‌هاست.

حسینی مزاری افزود: اگر مردم در کنار حکومت باشند و حکومت بر پایه‌های اجتماعی استوار شود، افغانستان می‌تواند در برابر فشارهای بیرونی مقاوم بماند؛ اما نارضایتی گسترده، هر ساختار سیاسی را با دشواری روبرو خواهد کرد.

به باور او، امنیت و توسعه اقتصادی زمانی ماندگار می‌شود که مردم ثمره آن را در زندگی خود ببینند و اطمینان داشته باشند که حقوق‌شان به‌ طور برابر رعایت می‌شود.

رئیس مرکز تبیان عدالت اجتماعی را نخستین شرط جلب رضایت مردم خواند. او گفت: در کشوری که خود را اسلامی می‌داند و عالمان دین در رأس حاکمیت آن قرار دارند، عدالت نباید تنها در گفتار باقی بماند، بلکه باید در دسترسی مردم به فرصت‌ها، خدمات، مسئولیت‌ها و رسیدگی عادلانه به شکایت‌ها آشکار شود.

به ارزیابی این تحلیلگر مسائل سیاسی، عدالت اجتماعی در افغانستان هنوز به سطح مطلوب، و حتی به سطحی که بتوان آن را به‌ طور نسبی رضایت‌بخش دانست، نرسیده است.

حسینی مزاری دومین موضوع را تأمین حقوق شهروندی دانست و گفت: حکومت زمانی می‌تواند از همراهی پایدار مردم برخوردار باشد که آنان در زندگی روزمره خود امکان استفاده از این حقوق را داشته باشند.

رئیس مرکز تبیان تأکید کرد که حقوق شهروندی موضوعی حاشیه‌ای نیست، بلکه از پایه‌های اداره کشور است و بی‌توجهی به آن بر اعتماد عمومی تأثیر می‌گذارد.

وی سپس فراگیری ساختار حکومت را مسئله‌ای بنیادی توصیف کرد و گفت: یک حکومت باید آینه تمام‌نمای مردم کشور باشد؛ به گونه‌ای که هر شهروند، با هر پیشینه قومی و مذهبی، خود را در آن ببیند و احساس کند نظام سیاسی متعلق به او نیز هست. حسینی مزاری اظهار کرد که از نگاه وی، این احساس در میان همه بخش‌های جامعه افغانستان شکل نگرفته است.

رئیس مرکز تبیان توضیح داد که انتقادش را نباید به تقابل یک قوم یا مذهب با قوم یا مذهب دیگر فروکاست. به گفته وی، مسئله این نیست که همه اعضای یک قوم یا همه پیروان یک مذهب در ساختار کنونی حضور دارند؛ بلکه ساختار قدرت عمدتاً از درون جنبش طالبان شکل گرفته و افرادی که پیشینه عضویت در این جنبش ندارند، در بسیاری از سطوح اداره کشور فرصت کافی برای مشارکت نمی‌یابند.

حسینی مزاری گفت: هنگامی که معیار اصلی برای سپردن مسئولیت‌ها وابستگی به یک جریان باشد، ظرفیت‌های انسانی کشور به‌ طور کامل به کار گرفته نمی‌شود. به باور او، افغانستان از میان ازبک‌ها، ترکمن‌ها، ایماق‌ها، پشتون‌ها، تاجیک‌ها، شیعیان، اهل سنت و دیگر بخش‌های جامعه، افراد توانمند بسیاری دارد و مشارکت آنان می‌تواند به کارآمدی حکومت و تقویت حس تعلق ملی کمک کند.

رئیس مرکز تبیان افزود: فراگیری حکومت با اعلام و شعار به دست نمی‌آید و مردم آن را در ترکیب اداره‌ها، نحوه تصمیم‌گیری و برخورد با گروه‌های مختلف می‌سنجند.

او هشدار داد که نبود مشارکت گسترده، بر اجرای عدالت اجتماعی، تأمین حقوق شهروندی و مبارزه با فساد نیز اثر می‌گذارد؛ زیرا وقتی امکان نظارت و حضور برای بخش‌های مختلف جامعه محدود شود، زمینه برخوردهای سلیقه‌ای و نارضایتی افزایش می‌یابد.

حسینی مزاری همچنین از وجود فساد اداری و مالی در افغانستان ابراز نگرانی کرد و گفت: انتقاد از فساد گسترده دوران جمهوریت نباید سبب شود که درباره مشکلات امروز سکوت شود. وی تأکید کرد: هرگونه ادعای مبارزه با فساد باید در رفتار اداره‌ها، رسیدگی به شکایت‌های شهروندان و جلوگیری از رشوه‌ستانی نمود پیدا کند.

انتقاد از بازداشت‌ها و محدودیت‌ها
بخش دیگری از سخنان حسینی مزاری به برخورد با شخصیت‌های سیاسی، مذهبی و اجتماعی اختصاص داشت. وی گفت: حفظ آبرو و کرامت شهروندان، بویژه در جامعه‌ای که بر ارزش‌های اسلامی تأکید می‌کند، باید اصل راهنمای عملکرد نهادهای حکومتی باشد.

از نگاه رئیس مرکز تبیان، بازداشت یا محدود کردن افراد بدون روند روشن و قابل دفاع، نه‌ تنها اعتماد عمومی را آسیب می‌زند، بلکه به تنش‌های اجتماعی نیز دامن می‌زند.

او با اشاره به جلوگیری از ادامه دیدار شماری از متنفذان و بزرگان قومی با حامد کرزی، رئیس‌جمهور پیشین افغانستان، این پرسش را مطرح ساخت که اگر درباره شخصیتی سیاسی اتهام یا نگرانی مشخصی وجود دارد، چرا موضوع از مسیر حقوقی و با ارائه اسناد پیگیری نشود.

حسینی مزاری خاطرنشان کرد: برخورد محترمانه و رسیدگی در چارچوب دادگاه، جایگزین مناسب‌تری برای اقداماتی است که می‌تواند به حیثیت اشخاص آسیب بزند.

رئیس مرکز تبیان همچنین درباره بازداشت شماری از افراد مرتبط با حوزه علمیه خاتم‌النبیین (صلی الله علیه و آله)، از جمله استادان و طلاب آن، ابراز نگرانی کرد. او با طرح این پرسش که اتهام این افراد چیست، بر ضرورت روشن شدن وضعیت بازداشت‌شدگان تأکید کرد.

به گفته حسینی مزاری، جایگاه علمی و اجتماعی نهادهای آموزشی ایجاب می‌کند که هر اختلاف یا ادعایی درباره آن‌ها از مسیر شفاف و عادلانه رسیدگی شود.

حسینی مزاری به بازداشت شماری از اعضای کمیسیون عالی شیعیان نیز اشاره کرد و گفت: برخی از آنان پس از چند روز آزاد شدند، اما به گفته وی، چند نفر دیگر همچنان در بازداشت بودند. او از مقام‌های مسئول خواست علت بازداشت‌ها را روشن کنند و اجازه دهند اتهام‌های احتمالی در یک روند قانونی بررسی شود.

وی از بسته شدن یا محدود شدن فعالیت برخی مراکز مذهبی، آموزشی و رسانه‌ای نیز سخن گفت و با اشاره به موضوع مجموعه خاتم‌النبیین (صلی الله علیه و آله)، گفت: حتی اگر درباره مالکیت زمین یا وضعیت حقوقی یک مرکز اختلافی وجود داشته باشد، راه رسیدگی به آن بررسی اسناد، تشکیل دادگاه و فراهم کردن فرصت دفاع برای طرف‌های درگیر است. او افزود اقدام شتاب‌زده یا برخوردی که فضای نگرانی ایجاد کند، به حل اختلاف کمک نخواهد کرد.

این موضع با بیانیه منتشرشده از سوی دفتر مرکزی مرکز تبیان در کابل نیز هم‌خوان است؛ در آن بیانیه، این مرکز خواستار بررسی شفاف اختلاف‌های مربوط به حوزه علمیه خاتم‌النبیین (صلی الله علیه و آله) از مسیر قانونی و پرهیز از برخورد قهری شده بود.

حسینی مزاری تأکید کرد که نگرانی او به جامعه شیعه محدود نمی‌شود. وی به محدودیت‌های مورد ادعای خود درباره شماری از شخصیت‌های سیاسی و اجتماعی اهل سنت، از جمله حامد کرزی، عبدالله عبدالله و گلبدین حکمتیار، اشاره کرد و گفت: هرگونه برخورد سلیقه‌ای با شهروندان، فارغ از تعلق قومی و مذهبی آنان، می‌تواند فاصله میان حکومت و جامعه را افزایش دهد.

او در عین حال گفت: وجود نگاه‌های تندروانه یا ادبیات توهین‌آمیز مذهبی در میان برخی افراد، نیازمند توجه جدی است. به گفته وی، استفاده از برچسب‌های مذهبی علیه بخشی از شهروندان با هدف وحدت ملی سازگار نیست و اگر مهار نشود، به احساس ناامنی و بی‌اعتمادی دامن می‌زند.

حسینی مزاری خواستار آن شد که حقوق پیروان همه مذاهب و شأن شخصیت‌های دینی و اجتماعی کشور رعایت شود.

رئیس مرکز تبیان هشدار داد که جمع شدن نارضایتی‌های ناشی از نبود مشارکت، مشکلات عدالت اجتماعی، حقوق شهروندی و برخوردهای غیر شفاف، در کنار فشارهای بیرونی، می‌تواند برای حاکمیت مسئله‌ساز شود.

او گفت: انتقادهایش را پیش از این نیز در افغانستان مطرح کرده و هدف از بیان آن‌ها را جلوگیری از شکل‌گیری بحرانی تازه می‌داند، نه تضعیف اصل ثبات کشور.

مخالفت با جنگ و بازگشت خشونت
حسینی مزاری پس از تشریح انتقادهای خود از وضعیت موجود، با صراحت گفت که راه تغییر شرایط، جنگ با حکومت کنونی نیست.

وی با بیان اینکه راه‌حل مسائل افغانستان جنگ نیست، افزود: تجربه چند دهه درگیری نشان داده است که پیروزی نظامی یک طرف، به‌ تنهایی به حل مشکلات سیاسی و اجتماعی کشور منجر نمی‌شود.

او با مرور دوره‌های جهاد، حکومت مجاهدین، دوره نخست حاکمیت طالبان، بیست سال جمهوریت و سال‌های اخیر گفت: افغانستان بارها جابجایی قدرت از مسیر جنگ یا فروپاشی سیاسی را تجربه کرده، اما هنوز با پرسش‌های بنیادی درباره حکومت‌داری، عدالت و رفاه عمومی روبرو است. به باور حسینی مزاری، آغاز جنگی تازه می‌تواند زیرساخت‌های کشور را تخریب کند، خانواده‌های بیشتری را آواره سازد و فرصت اصلاحات مسالمت‌آمیز را از میان ببرد.

رئیس مرکز تبیان از کسانی که خواهان سرنگونی نظام کنونی از راه نظامی هستند، پرسید: در صورت تحقق چنین هدفی، چه ساختار آماده و قابل قبولی برای اداره افغانستان دارند؟!.

او گفت: به ارزیابی وی، در حال حاضر بدیل منسجمی که بتواند بلافاصله مسئولیت اداره کشور را بر عهده گیرد، معرفی نشده است. از همین رو، دعوت به جنگ بدون ارائه پاسخ روشن درباره فردای آن را اقدامی پرخطر خواند.

حسینی مزاری عملکرد شماری از چهره‌های سیاسی دوران جمهوریت را نیز به‌ شدت نقد کرد. او گفت: کسانی که امروز از تغییر نظام با ابزار جنگ سخن می‌گویند، باید درباره عملکرد خود در دوره‌ای که امکانات مالی، حمایت خارجی و مسئولیت‌های حکومتی داشتند پاسخ دهند. وی پرسید که سهم آنان در ایجاد کارخانه، شفاخانه، کلینیک، سرک و دیگر خدمات عام‌المنفعه چه بوده است!.

او برای توضیح دیدگاه خود به وضعیت مناطق مرکزی افغانستان، از جمله بامیان و دایکندی، اشاره کرد و گفت: حضور مقام‌های بانفوذ و مؤسسات خارجی در سال‌های جمهوریت به بهبود راه‌های مواصلاتی و شرایط زندگی در این مناطق منجر نشد.

حسینی مزاری افزود: اتصال دایکندی از مسیر بامیان به کابل و از مسیرهای دیگر به ولایت‌های همجوار می‌توانست زمینه تجارت، رفت‌ و آمد و توسعه محلی را تقویت کند.

رئیس مرکز تبیان گفت: ساخت جاده تنها یک پروژه عمرانی نیست؛ راه مواصلاتی می‌تواند بازار تازه‌ای برای تولیدکنندگان باز کند، دسترسی بیمار به مرکز درمانی را آسان‌تر سازد و فرصت سرمایه‌گذاری را افزایش دهد.

حسینی مزاری افزود: حتی اقدامات ابتدایی برای بهبود برخی مسیرها نیز می‌توانست بر زندگی مردم اثر بگذارد. وی از مسئولان پیشین پرسید که چرا چنین فرصت‌هایی به نتیجه نرسیده است؟!.

وی از ضرورت نگاه بلندمدت به شبکه راه‌های افغانستان نیز سخن گفت و اظهار کرد که کشور نباید تنها به مسیرهای طولانی و حلقوی متکی بماند.

به باور او، استفاده از ظرفیت مهندسی، ساخت تونل و ایجاد مسیرهای مستقیم‌تر میان ولایت‌ها می‌تواند بخشی از انزوای جغرافیایی مناطق دورافتاده را کاهش دهد.

رئیس مرکز‌ تبیان این موضوع را نمونه‌ای از کاری دانست که حکومت‌های دلسوز باید برای آن برنامه و منابع اختصاص دهند.

حسینی مزاری در عین حال تکرار کرد که وجود پروژه‌های عمرانی در دوره کنونی، انتقاد از شیوه اداره سیاسی و اجتماعی کشور را بی‌اعتبار نمی‌کند.‌ به گفته وی، باید هم کارهای انجام‌شده را دید و هم با صراحت درباره عدالت، فراگیری و رفتار نهادها سخن گفت. او افزود که کنار گذاشتن هر یک از این دو سوی بحث، به درک درست وضعیت افغانستان کمکی نمی‌کند.

رئیس مرکز تبیان راه پیش رو را فعالیت سیاسی، فرهنگی و رسانه‌ای در داخل کشور دانست. حسینی مزاری گفت: شخصیت‌ها و جریان‌های اجتماعی باید تا حد امکان در کنار مردم حضور داشته باشند، مطالبات را بیان کنند، با مسئولان گفتگو کنند و برای اصلاح رویه‌ها پیشنهاد بدهند. او افزود: فشارهای سیاسی و دشواری‌های احتمالی نباید بهانه‌ای برای رها کردن میدان گفتگو و سپردن آینده کشور به جنگ شود.

رئیس مرکز تبیان همچنین به نیروهای نظامی پیشین که اکنون در خارج از افغانستان زندگی می‌کنند، توصیه کرد که در برابر تلاش‌ها برای کشاندن آنان به جنگ تازه هوشیار باشند.

وی با بیان اینکه در برخی نقاط پاکستان تلاش‌هایی برای جذب این افراد جریان دارد، هشدار داد که ورود به چنین روندی می‌تواند جان آنان را به خطر بیندازد و خانواده‌هایشان و نیز مردم داخل افغانستان را با رنج بیشتری روبرو کند.

او گفت: نیروهایی که در گذشته خدمت کرده‌اند، نباید به ابزار رقابت دیگران تبدیل شوند. به باور حسینی مزاری، مسئولیت فعالان سیاسی و اجتماعی امروز آن است که به جای بسیج نیرو برای رویارویی مسلحانه، از ظرفیت گفتگو، نقد علنی، فعالیت رسانه‌ای و مطالبه‌گری مسالمت‌آمیز برای اصلاح وضعیت استفاده کنند.

رئیس مرکز تبیان هشدار داد که اگر هر گروهی تنها جنگ را راه رسیدن به خواسته‌هایش بداند، افغانستان بار دیگر در چرخه‌ای طولانی از خشونت گرفتار خواهد شد.

انسجام مهاجران و برنامه‌های مرکز تبیان
حسینی مزاری در بخش پایانی سخنانش به وضعیت مهاجران افغانستانی در ایران پرداخت و گفت: جامعه مهاجر، با وجود برخورداری از نیروهای علمی، فرهنگی و اجتماعی، از پراکندگی و اختلاف رنج می‌برد.

رئیس مرکز تبیان اظهار کرد که همکاری‌های سطحی و موقت نمی‌تواند پاسخگوی نیاز مهاجران یا زمینه‌ساز نقش‌آفرینی آنان در آینده افغانستان باشد.

او از فعالان مهاجر خواست اختلاف نظر را با دشمنی یکی ندانند و بر مسائل مشترک تمرکز کنند. به گفته وی، هیچ‌کس نمی‌تواند انتظار داشته باشد دیگران در همه موضوعات همانند او بیندیشند؛ اما افراد و گروه‌ها می‌توانند با وجود تفاوت در دیدگاه، درباره خدمت به مهاجران، آموزش نسل جوان و کمک به آبادانی افغانستان همکاری کنند.

رئیس مرکز تبیان با اشاره به آموزه‌های دینی درباره همبستگی گفت: وحدت و تحمل یکدیگر هم از نظر اعتقادی و هم از منظر منافع اجتماعی و اقتصادی اهمیت دارد. وی افزود: جامعه‌ای که نیروهای آن در برابر یکدیگر قرار گیرند، نمی‌تواند از ظرفیت‌های خود برای دفاع از حقوق اعضا یا مشارکت در ساختن آینده کشور بهره کافی ببرد.

حسینی مزاری سپس به پیشینه فعالیت مرکز تبیان در میان مهاجران اشاره کرد و گفت: این مرکز حدود ۳۵ سال است که در ایران و افغانستان فعالیت دارد. به گفته وی، دفتر مشهد باسابقه‌ترین دفتر مرکز تبیان در ایران است، دفتر تهران از حدود سال ۱۳۸۳ فعالیت می‌کند و دفتر قم نیز از تابستان ۱۳۹۷ آغاز به کار کرده است.

رئیس مرکز تبیان هدف از تقویت این دفاتر را گسترش خدمات به مهاجران، ارتباط بیشتر با نخبگان حوزوی و دانشگاهی و استفاده از توانایی‌های جامعه‌ی مهاجر برای کمک به افغانستان عنوان کرد.

حسینی مزاری گفت: تلاش خواهد شد حضور مسئولان مرکز در دفاتر تهران و قم افزایش یابد و همکاری میان دفترها برای پاسخگویی بهتر به نیازهای مهاجران تقویت شود.

رئیس مرکز تبیان همچنین از پیشنهاد مسئولیت تازه برای آقای دکتر سیدمصطفی احمدی در حوزه هماهنگی دفاتر این مرکز در ایران خبر داد.

وی با اشاره به سابقه فعالیت آقای احمدی در مرکز تبیان، کار در کابل و ایران و ارتباطش با محیط‌های دانشگاهی، ابراز امیدواری کرد که این ظرفیت به تقویت بیش از پیش دفاتر مشهد، تهران و قم و افزایش توان خدمات‌رسانی به مهاجران کمک کند.

حسینی مزاری در پایان بار دیگر بر پیوند میان ثبات داخلی افغانستان و انسجام نیروهای اجتماعی تأکید کرد. او گفت: کشور برای عبور از مشکلات خود، به بهره بردن از فرصت‌های موجود، اصلاح کاستی‌های حکومت‌داری، شنیدن مطالبات مردم و پرهیز از جنگ نیاز دارد؛ مسیری که بدون مشارکت شهروندان داخل کشور و بهره‌گیری از توان مهاجران به نتیجه نخواهد رسید.

مسئول دفتر نمایندگی مرکز تبیان در قم: ابعاد مختلف بحران افغانستان باید بررسی و برای آن راهکار ارائه شود
گفتنی است؛ در ابتدای این نشست، مسئول دفتر نمایندگی مرکز فعالیت‌های فرهنگی اجتماعی تبیان در قم با تأکید بر ضرورت بررسی ابعاد مختلف بحران افغانستان گفت که شرایط کنونی این کشور تنها به یک بُعد محدود نمی‌شود و مسائل اقتصادی، معیشتی، فرهنگی، سیاسی، امنیتی و خانوادگی باید به‌ صورت جدی مورد بررسی قرار گیرد.

حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر سیدحسن موسوی، مسئول دفتر نمایندگی مرکز فعالیت‌های فرهنگی اجتماعی تبیان در قم افزود: در بُعد اقتصادی، امروز مردم ما از نظر اقتصادی در وضعیت بسیار ضعیفی قرار دارند و در زمینه معیشتی نیز مشکلات جدی وجود دارد. در کنار این موارد، مسائل فرهنگی، سیاسی، امنیتی و خانوادگی نیز مطرح است و همه این ابعاد، به‌ ویژه برای جوانان، باید مورد توجه قرار گیرد.

مسئول دفتر نمایندگی مرکز تبیان در قم با اشاره به وضعیت جوانان، علما و تحصیل‌کردگان افغانستان اظهار داشت: امروز جوانان ما سردرگم هستند؛ علما و تحصیل‌کرده‌های ما نیز با این پرسش مواجه‌اند که چه کاری باید انجام دهند و آینده ما چه خواهد شد؟

وی در ادامه به کاهش شمار داوطلبان کانکور از منطقه جاغوری اشاره کرد و گفت: در یکی از صفحات فضای مجازی دیدم که در سال‌های گذشته شمار متقاضیان کانکور از جاغوری بیش از چهار هزار نفر بوده، اما امسال این رقم به حدود ۱۱۰ نفر رسیده است. این وضعیت نشان می‌دهد که جوانان نسبت به آینده خود دچار سردرگمی شده‌اند و نمی‌دانند آینده‌شان چه خواهد شد.

موسوی همچنین با اشاره به وضعیت مهاجرین و تحصیل‌کردگان افغانستانی در ایران گفت: مشکلات مهاجرین از یک طرف و مشکلات تحصیل‌کرده‌های ما که در قم، مشهد و دیگر شهرهای ایران حضور دارند، از طرف دیگر، نیازمند توجه و بررسی جدی است.

مسئول دفتر نمایندگی مرکز تبیان در قم تأکید کرد: از شخصیت‌هایی که در میان مهاجرین حضور پیدا می‌کنند و خود مهاجرین نیز تقاضا داریم که مطالعه و بررسی کنند و درباره ابعاد مختلف بحران افغانستان، فاجعه‌ای که امروز وجود دارد و مشکلات و شرایط کنونی این کشور تحقیق کنند.

وی با بیان اینکه مشکلات موجود دارای علل و عوامل مشخصی است، گفت: این مشکلات دلایل و عللی دارد که باید بررسی شود، برای جوانان توضیح داده شود و سپس برای آنها راهکار سنجیده شود. باید مشخص شود که تا چه زمانی این همه مهاجرت، آوارگی و مشکلات ادامه خواهد داشت.

موسوی با اشاره به گستردگی جامعه مهاجرین افغانستانی در خارج از کشور اظهار داشت: مهاجرین ما تنها در ایران نیستند، بلکه در سراسر دنیا حضور دارند و بخش بزرگی از مردم افغانستان مهاجر هستند. باید وضعیت این مهاجرین و شرایط زندگی آنان نیز مورد مطالعه و پیگیری قرار گیرد.

وی حضور شخصیت‌هایی همچون حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی مزاری در میان مهاجرین را فرصتی برای بهره‌گیری از تجربیات و دیدگاه‌های آنان دانست و گفت: شخصیت‌هایی مانند ایشان برای ما و شما غنیمت هستند؛ بنابراین باید از محضرشان استفاده کنیم، توصیه‌هایشان را بشنویم و در صحنه حضور داشته باشیم.

مسئول دفتر نمایندگی مرکز تبیان در قم در پایان با اشاره به گستردگی مشکلات مهاجرین و مسائل داخلی افغانستان، خاطرنشان کرد: مشکلات ما و شما کم نیست و به یک یا دو مورد محدود نمی‌شود؛ مشکلات مهاجرین و مسائل داخلی افغانستان ابعاد مختلفی دارد که بیان همه آنها در یک جلسه امکان‌پذیر نیست.

در بخشی از این نشست، جمعی از حاضران به بیان دیدگاه‌های خود در رابطه با شرایط کشور و منطقه پرداختند.