- تاریخ انتشار : جمعه 13 نوامبر 2026 - 19:50
- کد خبر : 2306 چاپ خبر
علما و نخبگان مهاجر برای ساختن کشور پیشگام شوند/مسئولیتپذیری معیار پیروی از مکتب فاطمی است/ موانع زندگی مهاجرین رفع شود
رئیس مرکز فعالیتهای فرهنگی اجتماعی تبیان افغانستان، مسئولیتپذیری را از شاخصههای اساسی زندگی حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) و لازمه پیروی از مکتب ایشان دانست و با اشاره به ضرورت حضور علما و نخبگان در کشور برای بازسازی، احقاق حقوق مردم و هدایت جامعه تأکید کرد: خلأ نیروهای علمی و متخصص، مردم را در برابر مشکلات بیپناه میگذارد. وی ضمن قدردانی از میزبانی چند دهه ایران، رسیدگی مسئولین به وضعیت افراد ناتوان از بازگشت به افغانستان و رفع مشکلات متعدد روزمره مهاجرین را ضروری دانست و بر پیگیری متحدانه این مطالبات از سوی نخبگان مهاجر تأکید کرد.
خبرگزاری صدای افغان(آوا)-قم: همایش «مکتب فاطمی، الگوی حقطلبی و خونخواهی امام شهید» به همت دفتر مرکز فعالیتهای فرهنگی اجتماعی تبیان افغانستان در قم و با همکاری اداره کل تبلیغات اسلامی این ولایت/استان، با حضور پرشور مهاجرین افغانستانی، شنبهشب، ۱۶ عقرب/آبان، در سالن کوثر برگزار شد.
حجتالاسلام والمسلمین سیدعیسی حسینی مزاری، رئیس مرکز فعالیتهای فرهنگی اجتماعی تبیان افغانستان و خبرگزاری صدای افغان(آوا) طی سخنانی در این همایش، مسئولیتپذیری را از شاخصههای اساسی زندگی حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) و لازمه پیروی از مکتب ایشان دانست و تأکید کرد که معرفت دینی، تقوا، تحلیل سیاسی، فعالیت تشکیلاتی و ولایتمداری باید در رفتار فردی و اجتماعی مسلمانان تجلی پیدا کند.
وی همچنین با انتقاد از سکوت و کمتحرکی بخشی از علما و نخبگان، خواستار پیشگامی آنان در هدایت جامعه، حضور در افغانستان و تلاش برای ساختن کشور شد و از مسئولان جمهوری اسلامی ایران خواست برای تأمین حق آموزش کودکان مهاجر، رسیدگی به وضعیت افراد دارای مشکلات سیاسی و رفع موانع خدمات اقامتی، بانکی، بیمه و دیگر نیازهای مهاجرین اقدام کنند.
حجتالاسلام والمسلمین سیدعیسی حسینی مزاری در ابتدای سخنان خود، با استناد به آیه شریفه «إِنَّمَا أَعِظُكُم بِوَاحِدَةٍ أَن تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنَى وَفُرَادَى»، به تشریح ابعاد مسئولیتپذیری فردی و اجتماعی پرداخت و گفت: عنوان این نشست، فرصت گستردهای برای بررسی زوایای مختلف مکتب فاطمی و نسبت آن با حقطلبی و خونخواهی میطلبد؛ اما به دلیل محدودیت وقت، تنها میتوان مهمترین محورهای آن را به صورت فهرستوار مطرح کرد.
وی با اشاره به اینکه در طول تاریخ درباره شخصیت حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) سخنان فراوانی گفته شده است، افزود: با وجود همه مباحث مطرحشده، همچنان ابعاد بسیاری از زندگی و مکتب این بانوی بزرگ اسلام نیازمند بررسی، کنکاش و تبیین است؛ زیرا ویژگیها و شاخصههای شخصیت ایشان، در صورت شناخت درست، میتواند چراغ راه تمام بشریت باشد.
.jpg)
مسئولیتپذیری حضرت زهرا (سلام الله علیها)، الگوی عملی دفاع از ولایت است.
رئیس مرکز تبیان با بیان اینکه در موضوع الگوگیری از حضرت زهرا (سلام الله علیها) برای حقطلبی و خونخواهی، بحث مسئولیتپذیری جایگاه محوری دارد، گفت: ما همه مدعی پیروی از آن حضرت هستیم و به شخصیت جامع و ویژگیهای ایشان علاقه داریم؛ اما این علاقه و ادعا باید با تبعیت، اطاعت و استفاده عملی از خصوصیات برجسته ایشان همراه باشد تا در زندگی خود نیز به توفیق دست پیدا کنیم.
وی خاطرنشان کرد: یکی از ویژگیهای برجسته حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها)، مسئولیتپذیری بود؛ ایشان در زندگی خود، وظایف الهی را جدی گرفت و بر اساس همان وظایف عمل کرد.
حسینی مزاری با تأکید بر اینکه ایستادگی حضرت زهرا (سلام الله علیها) در دفاع از ولایت، برخاسته از همین مسئولیتپذیری بود، افزود: اگر امروز خط ولایت مطرح است و ما به عنوان پیروان ائمه معصومین(علیهم السلام) در چنین محافلی حضور داریم، این استمرار و حضور را مرهون مسئولیتپذیری آن حضرت هستیم.
وی تأکید کرد: پیروی از مکتب فاطمی تنها با بیان علاقه و ارادت تحقق نمییابد؛ بلکه باید مشخص شود که هر فرد، جریان و حکومت، در شرایط کنونی چه مسئولیتی بر عهده دارد و چگونه میخواهد به وظایف دینی، انسانی و اسلامی خود عمل کند.
خونخواهی را نباید به اقدام علیه چند فرد تقلیل داد
رئیس مرکز تبیان در ادامه، با اشاره به موضوع خونخواهی امام شهید خامنهای (ره) گفت: این مسئولیت را نباید در این خلاصه کرد که سلاح برداریم و برای کشتن نتانیاهو به اسرائیل یا برای کشتن ترامپ به امریکا برویم؛ زیرا چنین نگاهی، حرکت را محدود و برنامه را کوچک و ناچیز میسازد.
وی با بیان اینکه کشته شدن هزاران فرد مانند نتانیاهو و ترامپ نیز جبرانکننده یک تار موی رهبر شهید انقلاب اسلامی نخواهد بود، افزود: مسئولیت در این عرصه باید بسیار فراتر از برخورد با چند فرد تعریف شود و تمام گستره و هژمونی استکبار در سطح جهان را مورد توجه قرار دهد.
حسینی مزاری تصریح کرد: حداقلِ هدف این حرکت باید برچیده شدن پایگاههای دشمن از تمام کشورهای اسلامی، بویژه پایگاههایی باشد که پس از پیروزی انقلاب اسلامی در اطراف جمهوری اسلامی ایران به عنوان محور مقاومت، ایجاد و فعال شدهاند.
وی در تکمیل این مطلب افزود: جهتگیری نهایی این مسئولیتپذیری باید فراهم ساختن زمینههای ظهور حضرت امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) باشد؛ بنابراین، افراد، جریانها و حکومتها باید در هر موقعیت و سمتی که قرار دارند، وظایف متناسب با جایگاه خود را بپذیرند و بر اساس آن در صحنه حضور پیدا کنند.
تقویت علمی و معرفت دینی، نخستین مسئولیت فردی است
حسینی مزاری با تقسیم مسئولیتپذیری به دو حوزه فردی و اجتماعی گفت: در حوزه فردی، هر انسان باید وظایفی را که در قبال خود دارد بشناسد، بپذیرد و به آن عمل کند و نخستین وظیفه در این بخش، تقویت تواناییهای شخصی در علوم دینی و علوم دانشگاهی است.
وی با تأکید ویژه بر ضرورت تقویت معرفت دینی افزود: مباحث اعتقادی، اخلاقی و احکام باید در وجود ما نهادینه شود و عمل ما بر اساس این سه محور اساسی دین شکل بگیرد.
رئیس مرکز تبیان خاطرنشان کرد: اگر معرفت دینی تقویت شود، زمینه نهادینه شدن تقوا نیز فراهم خواهد شد؛ زیرا به باور او، کسی که از معرفت دینی کافی برخوردار نباشد، نمیتواند تقوا را به صورت پایدار در وجود خود تثبیت کند.
وی تشریح کرد: تقوا بر پایه معارف دین شکل میگیرد و هنگامی که به ملکه وجودی انسان تبدیل شود، بصیرت را به همراه میآورد؛ انسان بصیر نیز میتواند حق را از باطل تشخیص دهد و راه را از چاه بشناسد.
حسینی مزاری افزود: با این حال، این مراحل به تنهایی کافی نیست و در کنار معرفت دینی، تقوا و بصیرت، باید روحیه سیاسی و توان تحلیل شرایط نیز وجود داشته باشد تا انسان بتواند در موقعیتهای حساس، تصمیم درست بگیرد و مسئولیت خود را انجام دهد.
شناخت حق بدون تحلیل سیاسی، به موضعگیری درست نمیانجامد
رئیس مرکز تبیان با بیان اینکه توان بررسی مسائل جاری و پیشبینی تحولات آینده باید در افراد تقویت شود، گفت: ممکن است کسی به واسطه تقوا و بصیرت، حق و باطل را بشناسد؛ اما چون تحلیل سیاسی ندارد، در زمان لازم نتواند سخن بگوید، موضع بگیرد، در کنار حق قرار گیرد و در برابر باطل بایستد.
وی با اشاره به تجربههای تاریخی افزود: در طول تاریخ اسلام، افراد متدین بسیاری وجود داشتهاند که از نظر نماز، انجام واجبات و پرهیز از محرمات مورد توجه مردم بودهاند، اما به دلیل نداشتن تحلیل سیاسی، در تصمیمها و مواضع خود دچار اشتباه شدهاند.
حسینی مزاری خاطرنشان کرد: در شرایط کنونی نیز افرادی هستند که معرفت دینی بالایی دارند، ظاهراً اهل تقوا هستند و حق و باطل را میشناسند؛ اما در بزنگاهها مردد میشوند و نمیتوانند موضع روشنی اتخاذ کنند.
وی در توضیح علت این تردید گفت: گاهی این تصور در ذهن آنان شکل میگیرد که شاید در موقعیت فعلی، سخن نگفتن به سودشان باشد یا موضع نگرفتن، منافع آنان را بهتر حفظ کند؛ در نتیجه، با وجود شناخت مسئله، از انجام مسئولیت خودداری میکنند.
رئیس خبرگزاری آوا تأکید کرد: یکی از عواملی که اسلام، دین و کشورهای اسلامی از آن آسیب دیدهاند، عملکرد خواصی است که بسیاری از مسائل را میفهمند، اما جرئت ورود، سخن گفتن و اعلام موضع ندارند و نه به راحتی در کنار حق میایستند و نه قاطعانه در برابر باطل قرار میگیرند.
وی افزود: ضعف روحیه سیاسی و ناتوانی در تحلیل و مدیریت مسائل اجتماعی، موجب میشود چنین افرادی نتوانند آگاهی دینی خود را به اقدام مؤثر تبدیل کنند.
انتقاد از گسترش رویکرد جدایی دین از مسئولیت سیاسی
حسینی مزاری با بیان اینکه به باور او، بخشی از این وضعیت ناشی از گرفتار شدن افراد به اندیشه سکولاریستی است، گفت: این مسئله تنها به عموم جامعه محدود نمیشود و در میان برخی علما، بزرگان و حتی حوزههای علمیه نیز قابل مشاهده است.
وی با یادآوری مباحثی که به گفته او، چند سال پیش از سوی دکتر حسن پورازغدی اندیشمند اسلامی درباره گرفتار شدن حوزههای علمیه به سکولاریسم مطرح شده بود، افزود: اگر حوزههای علمیه و علما در ایران، افغانستان و دیگر کشورها حقیقتاً در صحنه حاضر میبودند، موضع درست میگرفتند و سخن درست را در زمان مناسب بیان میکردند، وضعیت جوامع اسلامی میتوانست بهتر از امروز باشد.
رئیس مرکز تبیان خاطرنشان کرد: بویژه در افغانستان، بخشی از مشکلات و معضلات موجود را باید در ارتباط با ضعف حضور و نقشآفرینی کسانی بررسی کرد که میتوانستند در هدایت جامعه و تعیین مسیر تحولات تأثیرگذار باشند.
وی در تشریح برداشت خود از سکولاریسم گفت: در این بحث میتوان از دو نوع سکولاریسم فلسفی و سیاسی سخن گفت؛ در نوع فلسفی، متدین و سیاستمدار در برابر یکدیگر قرار میگیرند و هرکدام در پی ضربه زدن به دیگری هستند، اما در نوع سیاسی، متدین راه خود را میرود و سیاستمدار نیز مسیر خود را دنبال میکند، بدون آنکه نسبت به حوزه دیگری مسئولیتی احساس کند. حسینی مزاری افزود: بسیاری از افراد جامعه گرفتار همین وضعیت دوم شدهاند و پیامد آن، کاهش حضور علما و شخصیتها در عرصه سیاسی و مسائل سرنوشتساز کشور است.
روحانیت شیعه باید نقش سیاسی و اجتماعی فعالتری داشته باشد
رئیس مرکز تبیان با انتقاد از ضعف نقشآفرینی سیاسی بخشی از روحانیت، بویژه روحانیت شیعه افغانستان، گفت: در مقابل، روحانیون اهل سنت در ساختار کنونی امارت اسلامی حضور گسترده دارند و ملاها و مولویها، رهبری و قدرت سیاسی افغانستان را در اختیار گرفتهاند.
حسینی مزاری با اشاره به حضور علمای اهل سنت در عرصه سیاسی برخی دیگر از کشورهای اسلامی افزود: آنان در مسائل سیاسی وارد شدهاند و در مواردی، قدرت، اختیارات و منابع کشورها را در دست دارند؛ اما بخش بزرگی از علمای شیعه چنین حضوری ندارند. وی خاطرنشان کرد: نتیجه این وضعیت آن است که شماری از علما، شخصیتها و نخبگان در مسائل سرنوشتساز کشور وارد نمیشوند و از تأثیرگذاری لازم برخوردار نیستند.
وی تأکید کرد: در حوزه مسئولیت فردی، همه موظفاند برای نهادینه کردن روحیه سیاسی در خود تلاش کنند؛ این وظیفه به روحانیون یا افراد بزرگسال اختصاص ندارد و دانشجو، دانشآموز و دیگر اقشار نیز باید از آغاز، توان فهم و تحلیل مسائل سیاسی را در خود پرورش دهند تا بتوانند در زندگی و جامعه مؤثر باشند.

آگاهی و تحلیل بدون فعالیت تشکیلاتی، اثرگذاری کافی ندارد
حسینی مزاری در ادامه، حرکت سازمانیافته را از دیگر الزامات مسئولیتپذیری برشمرد و گفت: ممکن است فردی متقی و بصیر باشد، روحیه سیاسی و قدرت تحلیل نیز داشته باشد؛ اما اگر فعالیت سازمانیافته نداشته باشد، نمیتواند از همه ظرفیتهای خود برای اثرگذاری استفاده کند.
وی با بیان اینکه یک فرد به تنهایی قادر نیست همه اهداف اجتماعی را پیش ببرد، افزود: مسلمان مسئولیتپذیر باید در کنار روحیه سیاسی، روحیه تشکیلاتی نیز داشته باشد و کار متشکل، سازمانی و جمعی را در پیش بگیرد.
رئیس مرکز تبیان خاطرنشان کرد: جهان امروز توسط گروههای محدودی مدیریت میشود که به کار سیاسی، تشکیلاتی و سازمانیافته اعتقاد دارند و در میدان عمل، پیشتاز، مدیر و اثرگذار هستند. وی افزود: کسانی که فعالیت سیاسی نمیکنند یا فعالیت سیاسی آنان سازمانیافته نیست، در عمل به دنبالهرو کسانی تبدیل میشوند که برنامه و تشکیلات دارند و میتوانند مسیر تحولات را تعیین کنند.
حسینی مزاری با انتقاد از محدود کردن زندگی به مسائل شخصی گفت: برخی افراد در برابر جنگ، سیل، دزدی، سرقت، قتل و حتی اختلافات خانوادگی و اجتماعی، همواره میگویند «به من چه» و میکوشند بدون پذیرش مسئولیت، زندگی فردی خود را ادامه دهند.
وی تأکید کرد: چنین رویکردی، انسان را از نقشآفرینی مستقل دور میکند و او را در موقعیتی قرار میدهد که ناچار تابع مدیریت و تصمیم کسانی باشد که در عرصه سیاسی و اجتماعی فعالاند.
ولایتمداری نباید در خانه و جلسات خصوصی محصور بماند
رئیس مرکز تبیان، ولایتمداری را محور دیگری از مسئولیت فردی مسلمانان دانست و گفت: برای یک مسلمان لازم است که حرکت و فعالیت خود را در محور ولایت تنظیم کند.
وی با اشاره به دیداری که چند سال پیش از درگذشت مرحوم آیتالله مصباح یزدی (ره) با او داشته است، افزود: آیتالله مصباح یزدی (ره) در آن دیدار تأکید داشت که خداوند متعال، تحولات و رخدادهای جهان را به گونهای سامان میدهد که خط ولایت تثبیت شود و این مسیر، دیر یا زود به پیروزی برسد.
حسینی مزاری به نقل از وی خاطرنشان کرد: در نهایت، پیروی ولایتمداران از این خط، زمینه ظهور حضرت امام زمان (عج) را فراهم خواهد کرد.
وی سپس با انتقاد از فاصله میان شعار و عمل برخی شخصیتها گفت: ممکن است افرادی در خانه از زیر لحاف یا در جلسات خصوصی از ولایتمداری سخن بگویند، خود را پیرو ولایت فقیه معرفی کنند یا در محافل محدود، شعار سربازی برای رهبری بدهند؛ اما در عرصه عمل و در سطح عمومی جامعه، نشانی از این موضع در رفتار و فعالیت آنان دیده نشود.
رئیس مرکز تبیان افزود: گاهی نیز افراد در مجالسی که فضا را برای بهرهبرداری مناسب میبینند، ادعای همراهی میکنند؛ در حالی که ولایتمداری باید در رفتار مستمر و حضور علنی آنان آشکار باشد.
وی خاطرنشان کرد: موضوع ولایت فقیه و تبیین اهمیت ولایتمداری، نه تنها در سطح عمومی جامعه، بلکه حتی در بخشهایی از حوزههای علمیه نیز ضعیف و غریب مانده است و برخی روحانیون عملاً و علناً برای توضیح و ترویج آن اقدام نمیکنند.
حسینی مزاری با اشاره به نقش جمهوری اسلامی ایران و شخصیتهای محور مقاومت اظهار داشت: کسانی در مقابله با استکبار جهانی و امریکا مؤثر واقع شدهاند که در کنار برخورداری از معرفت، بصیرت، تحلیل سیاسی و فعالیت سازمانیافته، ولایتمدار نیز بودهاند.
وی در جمعبندی این بخش تأکید کرد: در حوزه مسئولیت فردی، مسائل دیگری نیز وجود دارد؛ اما تقویت معرفت دینی، روحیه سیاسی، فعالیت تشکیلاتی و ولایتمداری، از مهمترین و اثرگذارترین محورهایی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
مسئولیتپذیری اجتماعی از مدیریت و حمایت خانواده آغاز میشود
رئیس مرکز تبیان با ورود به موضوع مسئولیتهای اجتماعی گفت: این مسئولیتها از خانواده آغاز میشود؛ در حالی که در مدیریت خانواده، حمایت از اعضای آن و انجام وظایف خانوادگی، ضعفهای جدی وجود دارد. وی با بیان اینکه زن و مرد هر دو در این زمینه مسئولاند، افزود: وظیفه همسرداری، حمایت از همسر و توجه به فرزندآوری، باید به صورت جدی در خانواده مورد توجه باشد.
حسینی مزاری تأکید کرد: فرزندآوری صرفاً مسئله مربوط به زنان نیست و مردان نیز باید مسئولیت خود را در این زمینه بپذیرند؛ زیرا گاهی زن آمادگی فرزندآوری دارد، اما مرد با طرح نگرانی درباره هزینهها و دشواریهای تأمین زندگی، با آن مخالفت میکند.
وی افزود: برخی مردان با این استدلال که هزینهها زیاد است، منابع مالی کافی وجود ندارد یا هنوز زمان مناسب نرسیده، بهانههای متعددی مطرح میکنند و در نتیجه، فرزندآوری متوقف میشود.
رئیس مرکز تبیان با بیان اینکه به باور او، کمبود جمعیت مسلمان انقلابی در ایران، افغانستان و برخی دیگر از کشورهای اسلامی به یک مسئله تبدیل شده است، از سیاست «دو فرزند کافی است» در سالهای گذشته برخی از مسئولین جمهوری اسلامی ایران انتقاد کرد.
حسینی مزاری اظهار داشت: سیاستمدارانی که چنین رویکردی را ترویج کردند، به جمعیت مسلمانان و بدنه امت اسلامی آسیب زدند و آثار آن تصمیمها امروز قابل مشاهده است. وی تأکید کرد: در کنار همسرداری و حمایت از همسر، موضوع فرزندآوری نیز باید در شمار مسئولیتهای اجتماعی خانواده قرار گیرد و زن و مرد، هر دو نسبت به آن احساس وظیفه کنند.

ادعای تدین و انقلابی بودن باید در تربیت خانواده نیز دیده شود
رئیس مرکز تبیان با اشاره به اهمیت مدیریت و تربیت فرزندان گفت: در این بخش باید بسیار جدی عمل کرد؛ زیرا صرفِ داشتن جایگاه اجتماعی یا مطرح کردن ادعای تدین و انقلابی بودن در بیرون از خانه، به معنای انجام مسئولیت خانوادگی نیست.
وی افزود: چه بسا شخصیتهایی در عرصه عمومی، خود را متدین، انقلابی و تأثیرگذار معرفی میکنند، اما هنگامی که وضعیت خانواده آنان بررسی میشود، میان رفتار دختر، پسر و همسرشان هماهنگی وجود ندارد و خانواده از انسجام و جهتگیری مشترک برخوردار نیست.
حسینی مزاری خاطرنشان کرد: خانوادهای که قرار است در جامعه اثرگذار باشد، باید در درون خود نیز متحد، منسجم، متدین و مسئولیتپذیر باشد و تربیت فرزندان و دیگر وظایف خانوادگی در آن نادیده گرفته نشود.
وی با بیان اینکه مسئولیت اجتماعی به خانواده محدود نمیماند، افزود: انسان در محیط پیرامونی، ولسوالی، ولایت، سطح کشور و در گستره امت اسلامی نیز وظایفی دارد که باید آنها را بشناسد و بپذیرد.
رئیس مرکز تبیان تصریح کرد: مسئولیتهای سیاسی، فرهنگی، اقتصادی، نظامی و دیگر وظایف اجتماعی، هرکدام عرصهای از این تعهد عمومی است و هر فرد باید متناسب با موقعیت خود در آن سهم بگیرد.
بیداری مردم نباید به قیمت ازدست دادن رهبران حاصل شود
حسینی مزاری در بخش دیگری از سخنان خود، با انتقاد از عمل نکردن به مسئولیتهای اسلامی در برخی مقاطع تاریخی، به حضورش در همایشی در کربلا اشاره کرد و گفت: در نشستی که از سوی مجمع جهانی اهلبیت (ع) برگزار شده بود، طی دو یا سه روز، سخنرانان از آثار خون رهبر شهید و بیداری و تحرکی که به دنبال آن ایجاد شده بود، سخن میگفتند.
وی افزود: هنگامی که نوبت سخنرانی من رسید، این پرسش را مطرح کردم که «بعثت مردم به چه قیمتی؟»؛ چرا باید شخصیتی در جایگاه رهبری و دهها نفر دیگر از دست بروند تا پس از آن، ما بیدار شویم و احساس مسئولیت کنیم؟
رئیس مرکز تبیان با اشاره به امام شهید خامنهای (ره) گفت: اگر مردم و مسئولان، چه در ایران، چه در افغانستان و چه در دیگر کشورها، به وظایف اسلامی و انقلابی خود عمل میکردند و در مقاطع مختلف، رهنمودهای رهبری را درست اجرا میکردند، شرایط به این مرحله نمیرسید.
وی خاطرنشان کرد: نباید جامعه به وضعیتی برسد که برای بیدار شدن و هوشیار شدن، منتظر وقوع مصیبتی بزرگ بماند؛ بلکه مسئولان و فعالان فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و دیگر عرصهها باید پیش از آن، وظایف خود را انجام دهند.
حسینی مزاری افزود: کوتاهی در انجام مسئولیتها و بیتوجهی به رهنمودهای رهبری، دشمن را جسور میسازد و زمینه تعرض به شخصیتها و منافع جوامع اسلامی را فراهم میکند.
وی با تأکید بر جایگاه قائد شهید امت افزود: از نگاه او، ارزش چنین شخصیتی با هیچ یک از محاسبات معمول قابل مقایسه نیست و نباید فقدان او صرفاً به فرصتی برای سخن گفتن درباره آثار بیدارگر یک مصیبت تبدیل شود.
هشدار نسبت به تکرار سکوت و بیمسئولیتی
رئیس مرکز تبیان در ادامه خطاب به حاضران و مخاطبان سخنانش گفت: مبادا دوباره دست روی دست بگذاریم و به مسئولیتهای اسلامی و انقلابی خود عمل نکنیم تا رهبر دیگری از دست برود و پس از آن، باز درباره تأثیر خون او بر بیداری جامعه سخنرانی کنیم.
وی افزود: با وجود همه تحولات، هنوز در جامعه ایران، افغانستان و دیگر کشورهای محور مقاومت، شخصیتهای مؤثری وجود دارند که از اعلام موضع خودداری میکنند.
حسینی مزاری اظهار داشت: برخی شخصیتها پس از شهادت حضرت امام خامنهای (ره) حتی پیام تسلیت نیز صادر نکردند. وی این وضعیت را نشانه استمرار بیتفاوتی، سکوت و بیمسئولیتی دانست.
وی با تمرکز بر جامعه افغانستانی، از علما و روحانیون خواست عملکرد خود را بررسی کنند و گفت: باید پرسید شمار گسترده روحانیون افغانستانی در قم، مشهد، تهران، اصفهان، کرمان، دیگر شهرهای ایران و داخل افغانستان، در این عرصه چه اندازه حضور داشتهاند و چه برنامهای برای هدایت جامعه ارائه کردهاند.
رئیس مرکز تبیان افزود: مسئله تنها تعداد روحانیون نیست؛ بلکه باید روشن شود که برای راهنمایی مردم و مبارزان، حمایت از حق، مقابله با استکبار و پاسخگویی به نیازهای جامعه، چه اقدام و برنامهای در دست دارند.
وی همچنین با انتقاد از کمتحرکی برخی دفاتر مراجع و مراکز دینی گفت: این مجموعهها باید مشخص کنند که در شرایط کنونی کجای صحنه قرار دارند و چرا مواضع روشن و قاطع اتخاذ نمیکنند.

امروز زمان به کار گرفتن اندیشه، زبان و ظرفیت نخبگان است
حسینی مزاری با توصیف شرایط کنونی به عنوان وضعیتی دشوار برای کشورهای اسلامی گفت: دشمن از جهات مختلف، به ویژه جمهوری اسلامی ایران را زیر فشار و محاصره قرار داده و افغانستان نیز با مشکلات مشابهی مواجه است.
وی با انتقاد از سکوت بخشی از علما، مراجع و حوزههای علمیه پرسید: اگر قرار نیست در چنین شرایطی زبان و اندیشه در خدمت انجام وظایف دینی و مسئولیتهای اسلامی قرار گیرد، پس چه زمانی باید از این ظرفیتها استفاده شود؟
رئیس مرکز تبیان تأکید کرد: امروز روز عمل است و نخبگان حوزوی و دانشگاهی باید وارد میدان شوند؛ زیرا اگر اقدام به فرصت دیگری موکول شود، ممکن است آن فرصت هرگز فراهم نشود یا شرایطی پیش بیاید که دیگر امکان اثرگذاری وجود نداشته باشد.
وی افزود: اکنون که امکان انجام کار وجود دارد، باید حضور پیدا کرد و مسئولیت پذیرفت؛ حداقلِ وظیفه علما و نخبگان، تبیین مسئولیتهای مردم در ایران و افغانستان است.
حسینی مزاری خاطرنشان کرد: این تبیین زمانی مؤثر خواهد بود که خود نخبگان پیش از دیگران در صحنه حاضر شوند و صرفاً از جایگاه توصیه و دستور با جامعه سخن نگویند.
شرط رهبری جامعه این است که بگوییم «بیا»، نه «برو»
رئیس مرکز تبیان با بیان اینکه «شرط رهبری در جامعه شیعه این است که بگویند بیا، نه برو»، گفت: اگر یک روحانی یا طلبه در قم بنشیند و تنها درباره خدا، پیامبر(ص)، اسلام و ضرورت رفتن به افغانستان سخن بگوید، اما خود حرکت نکند، سخنش از اثرگذاری لازم برخوردار نخواهد بود.
وی خطاب به علما و روحانیون افزود: ابتدا باید خودمان پیشگام شویم تا بتوانیم مردم، علمای دیگر و دانشگاهیان را به همراهی دعوت کنیم.
حسینی مزاری تأکید کرد: مهمترین وظیفه کنونی نخبگان افغانستان، حضور در کشور و تلاش برای ساختن افغانستان، احقاق حقوق مردم و تبیین مسائل است.
وی با بیان اینکه در افغانستان فضا برای فعالیت وجود دارد، افزود: باید از این فضا استفاده کرد و اجازه نداد خلأ حضور علما، دانشگاهیان و متخصصان، مردم را در برابر مشکلات تنها بگذارد.
رئیس مرکز تبیان خاطرنشان کرد: هنگامی که علما، دانشگاهیان و مهندسان از افغانستان خارج شوند و در بیرون بمانند، مردم در برابر دسیسهها، مشکلات و معضلات بیپناه میشوند و در نهایت، توان ایستادگی و پیگیری حقوق خود را از دست میدهند.
وی تأکید کرد: افغانستان را نباید تنها گذاشت و نخبگان باید بر اساس مسئولیتهای دینی، مذهبی و اجتماعی خود، حضور و نقشآفرینی در کشور را جدی بگیرند.
ایران زمینه بازگشت محترمانه علما و متخصصان را فراهم کند
حسینی مزاری در ادامه از جمهوری اسلامی ایران خواست برای بازگشت علما و نخبگان افغانستانی زمینهسازی کند و گفت: پیش از آنکه مهاجرین محروم، بیبضاعت و بیپناه به افغانستان اخراج شوند، باید زمینه حضور محترمانه و مؤثر علما، مهندسان، تکنسینها، پزشکان و دیگر متخصصان در کشورشان فراهم شود.
وی با تأکید بر نیاز افغانستان به نیروی انسانی متخصص افزود: این کشور امروز به حضور چنین افرادی احتیاج دارد و سیاستها باید بگونهای باشد که بازگشت و خدمت آنان تسهیل شود.
رئیس مرکز تبیان همچنین با مخالفت با سیاست جذب و ماندگاری نخبگان افغانستانی در ایران گفت: از جمهوری اسلامی ایران تقاضا دارم در جهتی حرکت نکند که نخبگان افغانستان با دریافت تابعیت، مدارک اقامتی و امکانات ماندگاری، از بازگشت و ایفای مسئولیت در کشور خود فاصله بگیرند.
وی در توضیح موضع شخصی خود افزود: حاضر نیستم در ایران اقامت دائم یا تابعیت بگیرم و موافق نیستم هیچ یک از اعضای خانوادهام نیز برای دریافت تابعیت ایرانی اقدام کند.
حسینی مزاری خاطرنشان کرد: امکان پیگیری این امور برای وی فراهم است و دسترسی لازم را دارد؛ اما ترجیح میدهد هویت و مسئولیت خود در قبال افغانستان را حفظ کند.
وی افزود: نخبگانی که با استفاده از منابع عمومی، پول مالیات مردم یا بورسهای تحصیلی آموزش دیدهاند، در قبال جامعه خود وظیفه دارند و باید برای بازگشت و خدمت تلاش کنند.
افراد ناتوان از بازگشت نیز مسئولیت اجتماعی دارند
رئیس مرکز تبیان با اشاره به وضعیت کسانی که به دلایل سیاسی، اقتصادی یا مشکلات دیگر نمیتوانند به افغانستان بازگردند، گفت: این افراد نیز باید در ایران فعال باشند و مسئولیت اجتماعی خود را در قبال جامعه مهاجرین انجام دهند.
وی با بیان اینکه زمینه فعالیت در میان مهاجرین وجود دارد، افزود: مهاجرین افغانستانی با مشکلات متعددی مواجهاند و شخصیتها و نخبگان باید برای رفع این مشکلات، با مقامات جمهوری اسلامی ایران وارد تعامل و گفتگو شوند.
حسینی مزاری تأکید کرد: این فعالیت باید منسجم و متحدانه باشد؛ نه آنکه یک نفر برای حل مسئلهای اقدام کند و فرد دیگری به تخریب او بپردازد.
وی با ابراز تأسف از وجود چنین رقابتهایی در میان برخی فعالان جامعه مهاجرین گفت: رفع مشکلات مردم به همکاری، همافزایی و پیگیری مشترک نیاز دارد و با پراکندگی و تخریب متقابل، فرصتهای موجود نیز از بین میرود.
برخی موانع ساده اداری، زندگی خانوادههای مهاجر را دشوار کرده است
رئیس مرکز تبیان در بخش پایانی سخنان خود، ضمن تشکر و قدردانی از زحمات چند دهه جمهوری اسلامی ایران در میزبانی از مهاجرین افغانستانی گفت: با وجود این خدمات، برخی مشکلات وجود دارد که رفع آنها برای دستگاههای مسئول دشوار نیست، اما تداوم آنها برای مردم بسیار سنگین و فرساینده است.
وی افزود: ممکن است یک مانع از نگاه اداری، مسئلهای کوچک و ساده به نظر برسد، اما همان مانع در زندگی یک خانواده مهاجر، دشواری بزرگی ایجاد کند و حتی به فروپاشی زندگی آنان بینجامد.
حسینی مزاری از مسئولان خواست این مسائل را از منظر تأثیر آن بر زندگی مردم بررسی کنند و برای رفع موانعی که با تصمیم و هماهنگی نهادهای مربوط قابل حل است، اقدام عملی انجام دهند.
کودکان دارای مدرک و فاقد مدرک باید امکان تحصیل داشته باشند
رئیس مرکز تبیان با تأکید بر اینکه هیچ کودک مهاجر افغانستانی نباید از تحصیل محروم بماند، گفت: فرزندان ما، چه دارای مدرک اقامتی باشند و چه فاقد مدرک، باید بتوانند درس بخوانند.
وی گفت: بچههای ما، چه بامدرک و چه بیمدرک، نباید بدون تحصیل بمانند. این حرف رهبر شهید است و این اقدام رهبر شهید بود در سال ۹۳ که فرمان داد هیچ فرزند افغانی بدون تحصیل نماند. سه چهار سال این قاعده و قانون اجرا شد، اما بعد از آن متأسفانه اجرا نشد.
حسینی مزاری اظهار داشت که اکنون هزاران کودک مهاجر افغانستانی در ایران از آموزش محروماند و این وضعیت ضربهای به افغانستان، مردم این کشور، ایران و امت اسلامی است.
وی با طرح این پرسش که «اگر یک کودک یا یک نسل افغانستانی در ایران بیسواد بماند، این وضعیت به نفع چه کسی است؟»، گفت: پیامد چنین محرومیتی به زیان جامعه اسلامی، ایران و افغانستان خواهد بود.
رئیس خبرگزاری آوا با تأکید بر پیوند دو ملت افزود: «افغانستان یعنی ایران، ایران یعنی افغانستان؛ ما تفاوت و تفکیکی قائل نیستیم.» وی خاطرنشان کرد: در حالی که برای تأمین امنیت و حمایت از موجودیت انقلاب اسلامی آمادگی فداکاری وجود دارد، انتظار میرود فرزندان مهاجر نیز بتوانند از حق آموزش برخوردار شوند.
حسینی مزاری تأکید کرد: صدای خانوادههای مهاجر باید به مسئولانی برسد که در این زمینه وظیفه و اختیار دارند تا هیچ کودکی به دلیل وضعیت مدارک خود، از تحصیل بازنماند.
برای مهاجرین دارای مشکلات سیاسی و فاقد مدرک چارهاندیشی شود
رئیس مرکز تبیان با اشاره به وضعیت شماری از شخصیتها و مهاجرینی که برای بازگشت به افغانستان مشکل دارند، گفت: برخی از این افراد همچنان فاقد مدرک هستند و ناچارند با نگرانی، از خانهای به خانه دیگر یا از مسیری به مسیر دیگر جابجا شوند و زندگی پنهانی داشته باشند.
وی با طرح این پرسش که چنین افرادی تا چه زمانی میتوانند با ترس و استرس زندگی کنند، از مقامات جمهوری اسلامی ایران خواست برای تعیین تکلیف وضعیت آنان اقدام کنند.
حسینی مزاری افزود: برای تبدیل سربرگهایی که در اختیار بخشی از مهاجرین است، باید راهکاری در نظر گرفته شود و مسئولان و شخصیتهایی که به دلیل مشکلات سیاسی امکان ورود به افغانستان را ندارند، نیازمند رسیدگی ویژه هستند.
وی تأکید کرد: این افراد باید از بلاتکلیفی خارج شوند و برای وضعیت اقامت و زندگی آنان، راهحلی مشخص و قابل اجرا فراهم شود.

تخلف در توزیع دفترچههای در نظر گرفته شده برای نظامیان
رئیس مرکز تبیان در ادامه، با اشاره به بخشی از مشکلات توزیع مدارک، گفت: در همه موارد نمیتوان جمهوری اسلامی ایران را مقصر دانست؛ زیرا در سال گذشته دهها هزار دفترچه برای نظامیان افغانستانی در نظر گرفته شد، اما این دفترچهها به همه افراد مستحق نرسید.
وی مدعی شد که برخی از این دفترچهها در برابر دهها میلیون تومان فروخته شده و افرادی که توان مالی داشتند، موفق به دریافت آن شدهاند؛ در حالی که بخشی از افراد واجد شرایط از آن محروم ماندهاند.
حسینی مزاری این روند را خیانت به حق افراد مستحق توصیف کرد و افزود: پس از آنکه جمهوری اسلامی ایران از این وضعیت آگاه شد، صدور این دفترچهها را متوقف کرد. وی همچنین اظهار داشت: دفترچههایی که پیش از آن صادر شده بود، اگرچه باطل نشد، اما امکان دریافت خدمات نداشت و پس از پایان مدت اعتبار نیز تمدید نشد.
رئیس مرکز تبیان با تأکید بر اینکه بخشی از مشکلات به عملکرد افراد و واسطهها در درون جامعه مهاجرین مربوط میشود، گفت: باید مسئولانه عمل کرد و از طریق گفتگوی درست و شفاف با مقامات و نهادهای جمهوری اسلامی ایران، برای حل مسائل اقدام کرد.
وی خاطرنشان کرد: مشکلات مهاجرین قابل حل است، مشروط بر آنکه پیگیریها منسجم، مسئولانه و از مسیر تعامل صحیح انجام شود.
رفع مشکلات سیمکارت، خدمات بانکی، گواهینامه و بیمه پیگیری شود
حسینی مزاری در پایان، به دیگر مشکلات روزمره مهاجرین اشاره کرد و گفت: موضوعاتی مانند سیمکارت، خدمات بانکی، گواهینامه رانندگی و بیمه، از جمله مسائلی است که برای مهاجرین دشواری و معضل ایجاد کرده است.
وی با بیان اینکه این موانع باید در کنار مسائل اقامت و آموزش مورد توجه قرار گیرد، افزود: بسیاری از این مشکلات، با همکاری و تصمیم نهادهای مسئول قابل حل است و نباید زندگی مردم برای مدت طولانی درگیر آن باقی بماند.
رئیس مرکز تبیان ابراز امیدواری کرد که با همت مقامات و نهادهای جمهوری اسلامی ایران، به ویژه وزارت کشور، این مسائل حل و فصل شود.
وی ضمن قدردانی مجدد از خدمات نهادها و نظام جمهوری اسلامی ایران به مهاجرین افغانستانی، بر ضرورت همکاری مسئولان و فعالان جامعه مهاجرین برای رفع مشکلات تأکید کرد و گفت: در کنار قدردانی از حمایتهای گذشته، انتظار میرود برای برطرف شدن موانع موجود نیز گامهای عملی برداشته شود.