خبرگزاری صدای افغان (آوا) ـ کابل: این برنامه روز دوشنبه، ۲ سنبله ۱۴۰۵ خورشیدی، با موضوع «هفته وحدت؛ از تقریب مذاهب تا همکاری سیاسی و اقتصادی کشورهای اسلامی» برگزار شد و کارشناسان دیدگاه‌های خود را درباره جایگاه وحدت، تقریب مذاهب، همکاری کشورهای اسلامی و نقش علما و رسانه‌ها در تقویت همبستگی مسلمانان مطرح کردند.

مولوی سید عبدالهادی هدایت، استاد دانشگاه و کارشناس سیاسی، گفت که در آستانه چهلمین سالروز نشست بین‌المللی وحدت اسلامی و تقریب مذاهب قرار داریم و این راهبرد با محوریت توحید، قرآن کریم و سایر اشتراکات و یگانگی‌های مذهبی مطرح شده و موضوعیت جدی یافته است.

وی افزود که تقریب مذاهب به معنای یکی‌شدن مذاهب و کنارگذاشتن خطوط اصلی آنها نیست و اگر چنین تصور شود، در واقع هدف وحدت نیست، بلکه هضم و حل یک مذهب در سایر مذاهب دنبال می‌شود. بنابراین، وحدت میان جوامع اسلامی به معنای حرکت بر محور اشتراکات و دوری از موارد اختلاف، با حفظ اصول، قواعد و خطوط اصلی هر مذهب است.

هدایت گفت که گفتمان تقریب مذاهب به‌گونه قطعی آثار مثبتی در جلوگیری از تفرقه میان امت اسلامی و حتی میان کشورهای اسلامی داشته است. وی افزود که شاهد تأثیرات این رویکرد بر مناسبات سیاسی میان کشورهای اسلامی از طریق مجمع تقریب مذاهب بوده و به باور او، در آینده نه‌چندان دور، وحدت و تقریب مذاهب در عرصه سیاسی کشورهای اسلامی گسترده‌تر خود را نشان خواهد داد.

وی با اشاره به نمونه‌ای از تحولات منطقه اظهار داشت که رژیم صهیونیستی پس از اقدام نظامی علیه قطر و مواجه‌شدن با بیانیه محکومیت کشورهای اسلامی، در مدت کوتاهی از اقدامات نظامی خود دست کشید و حتی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، بنیامین نتانیاهو را وادار به عذرخواهی کرد.

این کارشناس سیاسی افزود که اگر کشورهای اسلامی به معنای واقعی متحد شوند، هیچ قدرتی توانایی مقابله با مسلمانان را نخواهد داشت؛ اما به گفته وی، مسلمانان و کشورهای اسلامی به این قاعده و دستور الهی عمل نمی‌کنند، در حالی که «مجموعه باطل، سفاک، ظالم، مستبد و خونخوار» متحدانه علیه اسلام عمل می‌کند و امروز انواع جنایت‌ها را علیه جهان اسلام، از جمله در فلسطین، غزه و ایران، انجام می‌دهد.

هدایت تأکید کرد که اگر نزدیک به دو میلیارد مسلمان متحد شوند، قطعاً سایر اتحادیه‌های غربی و شرقی در برابر آنان زانو خواهند زد.

وی درباره اتحاد سه کشور اسلامی ترکیه، عربستان و پاکستان نیز گفت که اتحاد این سه کشور اسلامی مطلوب است؛ اما به شرط آنکه خودخواهی‌ها و خودبزرگ‌بینی‌های کاذب در میان نباشد. به گفته او، نخستین اقدام این کشورها باید یک حرکت عملی و مؤثر علیه رژیم صهیونیستی باشد تا سایر کشورهای اسلامی به آنان اعتماد کرده و با آنها همراه شوند.

او همچنین خاطرنشان کرد که برای تقویت وحدت در جوامع اسلامی، مراکز علمی و حوزوی مانند دیوبند، الازهر، قم و نجف باید بر مبنای مشترکات با یکدیگر متحد شوند.

هدایت گفت که اختلافات فقهی مذاهب مکمل یکدیگر هستند و اگر دیدگاه امامان مذاهب اهل‌سنت و تشیع نسبت به یکدیگر از منابع معتبر بررسی و مطالعه شود، بسیاری از زمینه‌های تفرقه بی‌اساس خواهد بود و عمق محبت، همدیگرپذیری و احترام آنان نسبت به یکدیگر آشکار می‌شود. وی افزود که تفرقه و مخالفت میان جوامع اسلامی، ناشی از دسیسه‌های دشمنان اسلام است.

وحدت؛ دستور الهی و عامل تقویت انسجام مسلمانان
حجت‌الاسلام والمسلمین سید محسن حسینی بلخی، کارشناس سیاسی، نیز گفت که وحدت بر اساس دستور خداوند در قرآن کریم، یک امر واجب و الهی است. وی افزود که بر اساس روایت اهل‌سنت، ۱۲ ربیع‌الاول و بر اساس روایت اهل‌تشیع، ۱۷ ربیع‌الاول سالروز میلاد پیامبر اسلام(ص) است و این ایام از سوی امام خمینی(ره)، بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، به عنوان هفته وحدت نام‌گذاری شده است.

وی افزود که هفته وحدت چندین دهه است در افغانستان برگزار می‌شود و مورد توجه مذاهب و اقشار مختلف این کشور قرار داشته است. به گفته بلخی، این رویکرد در تعمیق وحدت در افغانستان مؤثر بوده و این کشور تاکنون شاهد مخالفت‌های جدی درون‌فرقه‌ای و مذهبی نبوده است.

بلخی اظهار داشت که به برکت فعالیت علما و مردم آگاه و درک درست علمای دینی، به‌ویژه علمای اهل‌سنت، افغانستان شاهد درگیری‌های گسترده مذهبی و فرقه‌ای نبوده است؛ در حالی که به گفته وی، بررسی وضعیت سایر کشورهای جهان اسلام نشان می‌دهد که در یک دهه گذشته، به‌ویژه در دهه ۹۰ میلادی، در برخی کشورهای عربی مسلمان‌کشی گسترده‌ای صورت گرفته است.

وی افزود که در پشت بسیاری از جریان‌های افراطی مذهبی، دست غرب، امریکا و رژیم صهیونیستی وجود داشته، اما نقش بیداری علما و مردم نیز اساسی است و افغانستان به گفته او توانسته است از این مرحله مهم تاریخی عبور کند.

بلخی گفت که هفته وحدت در انسجام و بیداری امت اسلامی تأثیرگذار بوده است. وی حمایت امت اسلامی از مردم غزه در برابر رژیم صهیونیستی و حمایت مسلمانان و حتی آزادگان جهان از ایران و نظام این کشور، به‌ویژه از رهبری آن، را نشانه‌ای از این همبستگی دانست.

این کارشناس سیاسی افزود که این انسجام تاکنون بیشتر در سطح حمایت مردم، علما و نخبگان بوده و بر حکومت‌های اسلامی تأثیر چندانی نداشته است؛ زیرا به باور وی، اقدامات مربوط به وحدت مذاهب توانسته امت اسلامی را بیدار کند، اما دولت‌داران هنوز به این مرحله نرسیده‌اند.

بلخی گفت که تنها کشوری که از غزه حمایت کرده، امارت اسلامی بوده است. وی افزود که اقدامات بسیاری از دولت‌های اسلامی برخلاف خواست مردم آنهاست و این کشورها برای «مستکبران و کودک‌کشان زمان»، یعنی امریکا و اسرائیل، پایگاه فراهم کرده‌اند.

وی درباره پیمان اخیر میان سه کشور نیز اظهار داشت که چنین پیمان‌هایی نمی‌توانند مشکل جهان اسلام را حل کنند؛ زیرا به گفته او، تا زمانی که همه کشورهای اسلامی به صورت یکپارچه در برابر رژیم صهیونیستی قرار نگیرند و پایگاه‌های امریکا از منطقه خارج نشوند، پیمان‌هایی مانند پیمان مکه نتیجه‌بخش نخواهند بود.

بلخی حضور رسانه‌ها را برای تعمیق و تقویت وحدت اسلامی مهم دانست و گفت که امروز یکی از رسانه‌های اثرگذار در تقویت وحدت تعطیل شده و خلأ ایجادشده باید جبران شود. وی تأکید کرد که علما، ائمه مساجد و سایر تریبون‌ها باید برای تعمیق وحدت در جامعه اسلامی افغانستان تلاش کنند.

وحدت؛ راهبرد مقابله با تفرقه و تقویت ثبات افغانستان
حجت‌الاسلام والمسلمین عباس حسن‌زاده، آگاه مسائل دینی، نیز گفت که وحدت در اسلام یک اصل قرآنی و دستور الهی است و همان‌گونه که نزاع و درگیری نهی شده، بر وحدت نیز در قرآن کریم تأکید شده است.

وی افزود که بهترین راهبرد، ایجاد اتحاد و انسجام میان کشورهای اسلامی است. به گفته حسن‌زاده، امروز برخی پیمان‌ها میان کشورهای اسلامی شکل گرفته و اگر این پیمان‌ها بتوانند همه کشورهای اسلامی را با خود همراه کنند، می‌توانند قدرت بزرگی در برابر کشورهای غیراسلامی ایجاد کنند.

حسن‌زاده گفت که هدف دشمنان اسلام، ترویج و تعمیق تفرقه میان جوامع اسلامی برای غارت منابع طبیعی و سوءاستفاده از ظرفیت‌های این کشورهاست. وی افزود که هرگاه در مسیر اهداف دشمنان، قدرتی در میان کشورهای اسلامی رشد و ظهور کند، آنان تلاش می‌کنند مانع رشد آن کشور شوند و تنها راه مقابله کشورهای اسلامی با این روند، عمل به دستور الهی و ایجاد وحدت است.

وی درباره وضعیت افغانستان اظهار داشت که با حضور امارت اسلامی، یکی از مهم‌ترین دستاوردها حفظ و تقویت وحدت بوده است. به گفته او، امروز «جزایر قدرت» از میان رفته و احزاب سیاسی که مانع وحدت بودند، منحل شده‌اند.

حسن‌زاده افزود که امروز همه مسئولان امارت اسلامی، از رهبری تا مأموران ادارات، برای حفظ وحدت و یکپارچگی افغانستان تلاش می‌کنند و خواست مردم افغانستان نیز حفظ وحدت در کشور است.

وی تأکید کرد که دشمنان تلاش می‌کنند این وحدت را از بین ببرند و شکستن وحدت می‌تواند امنیت موجود را نیز با خطر مواجه کند. به گفته او، وحدت موجود به امارت اسلامی فرصت داده است تا از تمامیت ارضی افغانستان دفاع کند.

این آگاه مسائل دینی گفت که امارت اسلامی تلاش دارد وحدت را در سطح کشورهای منطقه، همسایه و جهان اسلام نیز گسترش دهد و از مواضع این حکومت چنین تلاشی به نظر می‌رسد.

حسن‌زاده در پایان تصریح کرد که امنیت افغانستان با امنیت منطقه و جهان گره خورده و امنیت افغانستان نیز به وحدت داخلی کشور وابسته است؛ بنابراین، به گفته او، همه مردم افغانستان و حتی کشورهای اسلامی منطقه و جهان باید نسبت به این موضوع حساس باشند.