خبرگزاری صدای افغان(آوا) ـ کابل: متن کامل بیانیه مرکز فعالیت‌های فرهنگی اجتماعی تبیان به مناسبت ۲۶ دلو، سالروز شکست اتحاد جماهیر شوروی در افغانستان و خروج کامل از کشور به شرح زیر است:

بسم الله الرحمن الرحیم
«وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا ۚ وَ إِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ» (سوره عنکبوت، آیه ۶۹)

بیست‌ و ششم دلو، سالروز شکست نظامی اتحاد جماهیر شوروی در افغانستان، برگ زرینی در تاریخ تحولات و مبارزات اسلامی و استقلال‌ طلبانه ملت افغانستان است. این روز که یادآور مقاومت سرسختانه و ایستادگی ملتی در برابر یکی از دو ابرقدرت جهان در دوران جنگ سرد می‌باشد، به‌عنوان نقطه عطفی در تحولات ژئوپولیتیکی منطقه و نظام بین‌الملل باید مورد تأمل و توجه عمیق‌تری قرار گیرد.
این رویداد تاریخی به روشنی اثبات کرد که تحمیل اراده سیاسی و نظامی از سوی قدرت‌های خارجی، نه‌تنها به تثبیت نفوذ پایدار منجر نمی‌شود، بلکه پیامدهای پیچیده امنیتی، اجتماعی و اقتصادی در سطح ملی و منطقه‌ای برجای می‌گذارد که نسل‌ها ادامه خواهد یافت. فروپاشی ارتش سرخ در برابر مجاهدین افغان، معادلات قدرت را در سطح جهان تغییر داد و مستقیماً در اضمحلال نهایی اتحاد شوروی نقش داشت.
 
اراده ملی؛ رمز پیروزی بر قدرت‌های بزرگ
تاریخ گواه بزرگی بر این حقیقت است که مجاهدت‌ها و مبارزات خستگی‌ناپذیر مردم افغانستان، زمینه شکست و عقب‌نشینی کامل یک قدرت بزرگ جهانی را فراهم آورد. این برگ زرین، نه فقط یک پیروزی نظامی، بلکه اثبات قدرت ایمان، وحدت و اراده پولادین ملتی بود که برای حفظ استقلال، تمامیت ارضی و هویت اسلامی خویش از جان و مال خود گذشتند. این رویداد نقش اساسی در تعیین سرنوشت جامعه و کشور ما داشته است. مردم افغانستان همواره نشان داده‌اند که برای دفاع از کشور و عقایدشان از هیچ بذل و قربانی‌ای دریغ نمی‌کنند و هر قدرتی که در برابر اراده آنان بایستد و علیه شان اقدام کند، سرانجام مجبور به عقب‌نشینی و پذیرش شکست خواهد شد. این درس تاریخی همواره به‌عنوان چراغ راهی برای آینده کشور باقی خواهد ماند.
 
محکومیت قاطعانه هرگونه مداخله خارجی
بر این اساس، ما هرگونه سیاست مبتنی بر مداخله مستقیم یا غیرمستقیم کشورهای خارجی و بازیگران بین‌المللی در امور داخلی افغانستان را شدیداً مردود دانسته، آن را مغایر با اصول بنیادین حقوق بین‌الملل، به‌ویژه اصل حاکمیت ملی، تمامیت ارضی و عدم مداخله در امور داخلی کشورها تلقی می‌کنیم. ما با قاطعیت هرگونه دخالت کشورهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای در امور کشور را که منجر به بی‌ثباتی، تشدید اختلافات و تحمیل اراده‌های خارجی گردد، محکوم می‌نماییم.
 
نسخه‌های تحمیلی؛ عامل بی‌ثباتی مزمن
تجربه تاریخی افغانستان، از جنگ‌های اول و دوم انگلیس گرفته تا اشغال کشور توسط اتحاد جماهیر شوروی و سپس حضور دو دهه‌ای آمریکا و ناتو در سرزمین آبایی و اجدادی ما، گواه روشنی است که نسخه‌های برون‌زا و الگوهای تحمیلی توسعه سیاسی، فرهنگی و امنیتی، فاقد کارآمدی پایدار بوده و اغلب به بی‌ثباتی ساختاری، هرج و مرج و عقب‌ماندگی بیشتر منجر می‌گردد. ما هرگونه تلاش برای تحمیل نسخه‌های سیاسی، فرهنگی و امنیتی از بیرون مرزها را مردود دانسته و بر این باوریم که مدل توسعه و حکمرانی در افغانستان باید برآمده از خواست، فرهنگ و اراده مردم این کشور باشد.
 
تعامل سازنده؛ بدیل هوشمندانه انزوا یا وابستگی
در عین حال، ما بر ضرورت تعامل سازنده، متوازن و مبتنی بر احترام متقابل میان افغانستان، کشورهای منطقه و جامعه بین‌المللی تأکید می‌ورزیم. تعامل مسئولانه و غیرمداخله‌جویانه می‌تواند بستر شکل‌گیری اعتماد متقابل، همکاری‌های اقتصادی ثمربخش و تقویت امنیت دسته‌جمعی را فراهم آورد. ما کشورهای منطقه و جامعه بین‌المللی را به تعامل مثبت و سازنده با افغانستان دعوت می‌کنیم؛ تعاملی که بر پایه به رسمیت شناختن حاکمیت ملی و منافع متقابل استوار باشد، نه بر اساس مداخله و تحمیل.
 
افق‌های نو در روابط افغانستان و روسیه
در این چارچوب، گسترش روابط دیپلماتیک و همکاری‌های چندبعدی میان افغانستان و کشورهای همسایه، با تمرکز بر ظرفیت‌های بالقوه سیاسی، اقتصادی و ترانزیتی، می‌تواند به عنوان یک فرصت راهبردی و بدیل پایدار برای وابستگی‌های ناپایدار بین‌المللی مورد توجه ویژه قرار گیرد. در این میان، گسترش روابط دیپلماتیک میان افغانستان و فدراسیون روسیه از اهمیت دوچندانی برخوردار است. روسیه به عنوان جانشین اتحاد شوروی، با درس‌گیری از شکست گذشته، این بار می‌تواند از ظرفیت تعامل سازنده و احترام به حاکمیت افغانستان برای گسترش مناسبات اقتصادی، امنیتی و سیاسی استفاده کند. فرصت‌های همکاری در زمینه انرژی، ترانزیت کالا، مبارزه با تروریسم و مواد مخدر، و پیوند افغانستان با بازارهای اوراسیا، زمینه‌ساز مرحله جدیدی از روابط دو کشور بر اساس منافع متقابل و احترام به استقلال یکدیگر خواهد بود.
 
آسیای مرکزی؛ از میدان رقابت تا محور همگرایی
افغانستان به دلیل موقعیت ژئوپولیتیک خاص خود، می‌تواند حلقه اتصال حیاتی میان جنوب آسیا، آسیای مرکزی و خاورمیانه باشد. گسترش پیوندهای منطقه‌ای افغانستان با کشورهای آسیای مرکزی و سایر همسایگان، دارای اهمیت ویژه است. اتصال افغانستان به شبکه‌های حمل‌ونقل، انرژی و تجارت منطقه‌ای می‌تواند نقش کشور را از یک میدان رقابت ژئوپولیتیک و صحنه بحران، به یک محور همگرایی منطقه‌ای و پل ارتباطی برای شکوفایی اقتصادی ارتقا بخشد. این گسترش ارتباطات با آسیای مرکزی، پیامدهای مثبت سیاسی و امنیتی عمیقی در سطح منطقه خواهد داشت؛ از جمله: کاهش تنش‌های مرزی، تقویت همکاری‌های اطلاعاتی و امنیتی برای مبارزه مشترک با تروریسم و قاچاق، ایجاد وابستگی متقابل اقتصادی که خود ضامن صلح پایدار است، و در نهایت، تقویت ثبات داخلی افغانستان از طریق پیوند خوردن منافع آن با ثبات منطقه. بدین ترتیب، امنیت افغانستان و آسیای مرکزی در هم تنیده شده و ثبات هر یک تضمین‌کننده ثبات دیگری خواهد بود.
 
چهارچوب سه‌گانه ثبات: راه‌حل داخلی، اجماع ملی، تعامل متوازن
در نهایت، مرکز فعالیت‌های فرهنگی اجتماعی تبیان بر این باور است که آینده افغانستان در گرو سه عامل اساسی است:
نخست، عبرت‌گیری از درس‌های تلخ و شیرین تاریخ و پاسداشت ارزش‌های مقاومت اسلامی و ملی؛
دوم، دستیابی به راه‌حل‌های داخلی و شکل‌دهی به اجماع ملی فراگیر توسط خود افغان‌ها؛
و سوم، تعامل سازنده و متوازن با جهان خارج به استثنای رژیم غاصب اسرائیل؛ تعاملی که بر پایه احترام متقابل، منافع مشترک، حسن همجواری و حفظ استقلال سیاسی و حاکمیت ملی شکل گرفته باشد.
تنها در چنین چهارچوبی می‌توان به تحقق ثبات پایدار، توسعه همه‌جانبه، رفاه عمومی و امنیت دسته‌جمعی در افغانستان و منطقه دست یافت.
 
والسلام علی من اتبع الهدی
مرکز فعالیت‌های فرهنگی اجتماعی تبیان
۲۶ دلو ۱۴۰۴