خبرگزاری صدای افغان(آوا)_مشهد مقدس: گفتمان هفتگی «تبیین» با موضوع «نقش هنر و هنرمندان در ترویج آموزه‌های غدیر» با حضور فعالان عرصه هنر و تئاتر در مرکز فعالیت‌های فرهنگی ـ اجتماعی تبیان افغانستان در مشهد مقدس برگزار شد.

در این گفتمان، عبدالبصیر یوسفی‌نژاد، کارگردان و فعال رسانه‌ای، با تأکید بر جایگاه محوری واقعه غدیر در تاریخ اسلام، گفت: غدیر تنها یک رویداد تاریخی نیست، بلکه بخش جدایی‌ناپذیر از هویت و بدنه اسلام است و هنر و رسانه می‌توانند نقش تعیین‌کننده‌ای در انتقال این پیام بزرگ به نسل‌های امروز و آینده ایفا کنند.

عبدالبصیر یوسفی‌نژاد درباره نقش هنر در ترویج فرهنگ غدیر اظهار داشت: آغاز دین اسلام با زیبایی خاصی همراه بود؛ دینی که با فرمان الهی «اقرأ» و پیام وحی آغاز شد و پیامبر اکرم(ص) آن را به جهانیان معرفی کرد. پایان مسیر رسالت نیز با واقعه‌ای بزرگ و سرنوشت‌ساز در غدیر خم همراه شد؛ جایی که پیامبر اسلام(ص) در آخرین حج خود مأمور شد پیام الهی درباره آینده امت اسلامی را به مردم ابلاغ کند.

وی افزود: در جریان حجةالوداع، به فرمان الهی از مسلمانانی که از کاروان جدا شده بودند خواسته شد بازگردند و کسانی که عقب مانده بودند نیز خود را برسانند تا همگان شاهد ابلاغ یکی از مهم‌ترین پیام‌های تاریخ اسلام باشند. این موضوع نشان‌دهنده اهمیت فوق‌العاده مسئله جانشینی و هدایت امت اسلامی پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) است.

این کارگردان و فعال رسانه‌ای تصریح کرد: از منظر عقل و منطق نیز پذیرفتنی نیست که پیامبری که ۲۳ سال برای هدایت جامعه تلاش کرده و عمر مبارک خود را صرف گسترش اسلام نموده است، درباره آینده امت اسلامی و رهبری پس از خود سخنی نگوید. به همین دلیل واقعه غدیر از مهم‌ترین رخدادهای تاریخ اسلام به شمار می‌رود.

یوسفی‌نژاد خاطرنشان کرد: متأسفانه با وجود اهمیت بسیار زیاد غدیر، هنوز آن‌گونه که شایسته است به این واقعه پرداخته نشده است. در حالی که غدیر در کنار عید فطر و عید قربان از مناسبت‌های بزرگ اسلامی محسوب می‌شود و می‌تواند محور وحدت و همگرایی مسلمانان باشد.

وی با اشاره به نقش هنر در انتقال مفاهیم دینی گفت: هنر همواره جایگاهی ممتاز در انتقال فرهنگ، تاریخ و اندیشه داشته است. بسیاری از وقایع تاریخی از طریق هنر به نسل‌های بعد منتقل شده‌اند و امروز نیز هنر می‌تواند نقش مهمی در معرفی ابعاد مختلف واقعه غدیر ایفا کند.

این فعال رسانه‌ای در پاسخ به این پرسش که کدام هنر می‌تواند بهتر پیام غدیر را منتقل کند، اظهار داشت: به باور من موسیقی، رسانه و هنرهای تصویری از جمله سینما و تئاتر، بیشترین ظرفیت را برای انتقال مفاهیم غدیر دارند. اشعار فاخر دینی و مذهبی که در قالب موسیقی ارائه می‌شوند، می‌توانند تأثیر عمیقی بر مخاطبان داشته باشند.

وی افزود: در کنار موسیقی، رسانه‌ها و به‌ویژه رسانه‌های تصویری نقش بسیار مهمی در معرفی غدیر دارند. سینما، تئاتر و مستندسازی می‌توانند این واقعه بزرگ را به شکلی جذاب و ماندگار برای نسل‌های آینده روایت کنند.

یوسفی‌نژاد تأکید کرد: پرداختن به غدیر هرگز به معنای تکرار نیست؛ زیرا هر نسل نیازمند بازخوانی و تبیین دوباره مفاهیم و ارزش‌های دینی متناسب با زبان و نیازهای زمان خود است. همان‌گونه که تاریخ نیازمند بازگویی و بازآفرینی مستمر است، واقعه غدیر نیز باید همواره با شیوه‌های نوین برای مخاطبان امروز تبیین شود.

وی در بخش دیگری از سخنان خود بر اهمیت گفت‌وگو و تعامل میان مسلمانان تأکید کرد و گفت: برای گسترش فرهنگ غدیر باید زمینه گفت‌وگوهای علمی، فرهنگی و رسانه‌ای میان اندیشمندان و نخبگان جهان اسلام فراهم شود. رسانه‌ها در این زمینه نقش بسیار مهم و اثرگذاری دارند.

این کارگردان افزود: باید از ظرفیت عالمان، پژوهشگران و شخصیت‌های علمی از مذاهب مختلف اسلامی برای تبیین ابعاد تاریخی و فرهنگی غدیر استفاده شود. گفت‌وگو و تبادل دیدگاه‌ها می‌تواند به شناخت بهتر این واقعه و تقویت همگرایی میان مسلمانان کمک کند.

وی خاطرنشان کرد: رسانه‌ها، به‌ویژه رسانه‌های تصویری، از مهم‌ترین ابزارهای انتقال پیام غدیر هستند و می‌توانند این رویداد بزرگ را به مخاطبان گسترده در سراسر جهان اسلام معرفی کنند.

یوسفی‌نژاد در پایان تأکید کرد: اگر از ظرفیت‌های هنر، موسیقی، سینما، تئاتر و رسانه به‌درستی استفاده شود، پیام غدیر می‌تواند به شکلی ماندگار و اثرگذار به نسل‌های آینده منتقل شده و نقش مهمی در تقویت فرهنگ دینی، هویت اسلامی و وحدت مسلمانان ایفا کند.

در بخش دیگری از این گفتمان احمد حیدری، کارگردان و فعال رسانه‌ای، با تأکید بر نقش تعیین‌کننده هنر و رسانه در ترویج فرهنگ غدیر، گفت: غدیر یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های فرهنگی و دینی جهان اسلام است؛ اما انتقال صحیح پیام‌های آن به نسل امروز نیازمند بهره‌گیری از زبان هنر، رسانه‌های نوین و ابزارهای ارتباطی متناسب با نیازهای عصر حاضر است.

 احمد حیدری پیرامون نقش هنر در تبیین فرهنگ غدیر اظهار داشت: فرهنگ غدیر یکی از ارزشمندترین میراث‌های دینی و فرهنگی جهان اسلام به شمار می‌رود؛ اما انتقال این پیام بزرگ به نسل جدید، مستلزم استفاده از زبان مناسب و ابزارهای نوین رسانه‌ای است. رسانه‌های دیداری، شنیداری، مکتوب و به‌ویژه فضای مجازی، ظرفیت‌های گسترده‌ای برای معرفی این واقعه تاریخی و تمدن‌ساز در اختیار هنرمندان قرار داده‌اند.

وی افزود: یکی از چالش‌های مهم در این حوزه، وجود برداشت‌ها و نگاه‌های متفاوت نسبت به واقعه غدیر در میان مسلمانان است. اگر همان‌گونه که درباره عاشورا و اربعین حسینی فعالیت‌های گسترده رسانه‌ای، فرهنگی و هنری صورت گرفته، درباره غدیر نیز برنامه‌ریزی جامع انجام شود، آگاهی عمومی نسبت به ابعاد این واقعه افزایش خواهد یافت و حتی پیروان سایر ادیان نیز با پیام‌های آن آشنا خواهند شد.

این کارگردان و فعال رسانه‌ای خاطرنشان کرد: دشمنان جهان اسلام، به‌ویژه رژیم صهیونیستی، همواره در تلاش بوده‌اند تا از طریق رسانه، تولید محتوا و جنگ نرم، میان مسلمانان اختلاف ایجاد کنند. آنان در گذشته با بهره‌گیری از امکانات مالی و تبلیغاتی و امروز از طریق شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های مدرن، برای تضعیف باورها و ارزش‌های اسلامی تلاش می‌کنند.

وی تصریح کرد: رسالت هنرمند مسلمان در چنین شرایطی بسیار سنگین است. هنرمندان باید آثاری خلق کنند که عامل همگرایی، وحدت و انسجام امت اسلامی باشد، نه زمینه‌ساز اختلاف و فاصله میان مسلمانان.

حیدری با بیان اینکه غدیر صرفاً یک واقعه تاریخی نیست، گفت: غدیر مجموعه‌ای از ارزش‌های والای انسانی همچون عدالت، امانت‌داری، مسئولیت‌پذیری، کرامت انسانی و رهبری شایسته را در خود جای داده است. اگر هنرمندان این مفاهیم را محور آثار خود قرار دهند، می‌توانند ارتباطی عمیق‌تر و گسترده‌تر با مخاطبان برقرار کنند.

وی یکی دیگر از چالش‌های موجود را کمبود امکانات و حمایت‌های فرهنگی عنوان کرد و افزود: تولید آثار فاخر در حوزه سینما، تئاتر، مستند، موسیقی و هنرهای تجسمی نیازمند سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی بلندمدت است. در بسیاری از کشورهای اسلامی از جمله افغانستان، هنرمندان با وجود استعدادهای فراوان، از امکانات محدودی برخوردار هستند.

این فعال رسانه‌ای با اشاره به اهمیت فضای مجازی در دنیای امروز اظهار داشت: نسل جوان بیش از هر زمان دیگری از طریق تلفن همراه و شبکه‌های اجتماعی با جهان پیرامون خود ارتباط برقرار می‌کند. از این‌رو لازم است پیام غدیر در قالب‌های نوینی همچون فیلم کوتاه، موشن‌گرافیک، پادکست، انیمیشن و هنر دیجیتال تولید و منتشر شود. هرچه زبان هنر به زبان روز جامعه نزدیک‌تر باشد، میزان تأثیرگذاری آن نیز افزایش خواهد یافت.

حیدری در پاسخ به پرسشی درباره نقش همکاری‌های فرهنگی در ترویج پیام غدیر گفت: بدون تردید، گسترش فرهنگ غدیر یک مسئولیت جمعی است و تنها بر عهده هنرمندان نیست. همکاری میان هنرمندان، رسانه‌ها، مراکز علمی، دانشگاه‌ها، مدارس، نهادهای فرهنگی و مراکز دینی می‌تواند زمینه‌ساز موفقیت‌های بزرگ در این عرصه شود.

وی افزود: برای تولید آثار ماندگار، باید ارتباط نزدیک‌تری میان پژوهشگران و هنرمندان شکل گیرد. هنرمند برای خلق یک اثر تأثیرگذار به منابع معتبر تاریخی و محتوای علمی دقیق نیاز دارد. زمانی که پژوهش و هنر در کنار یکدیگر قرار گیرند، نتیجه آن اثری خواهد بود که هم از جذابیت هنری برخوردار است و هم از اعتبار علمی و محتوایی.

این کارگردان همچنین نقش رسانه‌ها را در این زمینه بسیار مهم ارزیابی کرد و گفت: تلویزیون، رادیو و رسانه‌های دیجیتال می‌توانند آثار هنری مرتبط با غدیر را به میلیون‌ها مخاطب معرفی کنند. برگزاری جشنواره‌های هنری، نمایشگاه‌ها، مسابقات فیلم کوتاه، نشست‌های تخصصی و برنامه‌های فرهنگی مشترک نیز می‌تواند زمینه مشارکت گسترده‌تر هنرمندان را فراهم سازد.

 وی تأکید کرد: در شرایط کنونی جهان اسلام، همکاری میان هنرمندان کشورهای مختلف اسلامی اهمیت ویژه‌ای دارد. تولید آثار مشترک میان هنرمندان افغانستان، ایران، عراق، ترکیه و سایر کشورهای اسلامی می‌تواند پیام غدیر را از یک موضوع محدود به یک گفتمان فرهنگی فراگیر در سطح جهان اسلام تبدیل کند.

 حیدری درباره تأثیر آثار هنری بر آگاهی عمومی نسبت به واقعه غدیر گفت: هنر یکی از مؤثرترین ابزارهای انتقال مفاهیم فرهنگی و تاریخی است. بسیاری از مردم ممکن است فرصت مطالعه کتاب‌های تخصصی تاریخی را نداشته باشند؛ اما یک فیلم تأثیرگذار، یک نمایش هنری یا یک اثر تصویری ماندگار می‌تواند در مدت کوتاهی پیام یک رویداد بزرگ تاریخی را به مخاطبان منتقل کند.

وی افزود: هنر این ظرفیت را دارد که واقعه غدیر را از صفحات کتاب‌های تاریخ خارج کرده و به یک تجربه زنده و ملموس برای نسل امروز تبدیل کند. هنگامی که مخاطب مفاهیم غدیر را در قالب تصویر، موسیقی، نمایش و داستان مشاهده می‌کند، ارتباط عاطفی و فکری عمیق‌تری با آن برقرار می‌سازد.

این فعال رسانه‌ای خاطرنشان کرد: جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به ارزش‌هایی چون عدالت، اخلاق، مسئولیت‌پذیری و احترام به کرامت انسانی نیاز دارد و این‌ها همان مفاهیمی هستند که در فرهنگ غدیر مورد توجه قرار گرفته‌اند. آثار هنری می‌توانند این ارزش‌ها را به شکلی ملموس و قابل فهم در زندگی روزمره مردم بازتاب دهند.

وی در پایان تأکید کرد: در افغانستان و دیگر کشورهای اسلامی، هنر می‌تواند علاوه بر افزایش آگاهی تاریخی، به تقویت همدلی، گفت‌وگو و وحدت میان مسلمانان نیز کمک کند. اگر هنرمندان بتوانند پیام غدیر را با زبانی هنرمندانه، وحدت‌آفرین و متناسب با نیازهای جامعه امروز ارائه کنند، بدون تردید آثار آنان نقش مهمی در ارتقای فرهنگ دینی و اجتماعی جوامع اسلامی خواهد داشت.