خبرگزاری صدای افغان(آوا)_مشهد مقدس: آیین عزاداری حضرت اباعبدالله الحسین(ع) در شب هشتم ماه محرم‌الحرام با عنوان «عاشورا؛ مدرسه جهاد، بصیرت و مقاومت» و با حضور پرشور مهاجرین افغانستانی، سخنرانی حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر مصطفی فقیه اسفندیاری، معاون بین‌الملل آستان قدس رضوی و اجرای برنامه‌های مذهبی و فرهنگی، شامگاه دوشنبه، (1سرطان/تیرماه) در حسینیه شهید مصباح(ره) مشهد مقدس برگزار شد.

در این مراسم حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر مصطفی فقیه اسفندیاری، معاون بین‌الملل آستان قدس رضوی با تلاوت و تفسیر آیات قرآن کریم، به بررسی مفهوم «خسران» در ادبیات قرآنی پرداخت و اظهار داشت: واژه «خسران» از پرکاربردترین مفاهیم قرآن است که معنای آن فراتر از زیان و ضرر معمولی بوده و به معنای از دست رفتن اصل سرمایه وجودی انسان است.

وی با اشاره به تفاوت میان «ضرر» و «خسران» افزود: در اصطلاح اقتصادی، ضرر به حالتی گفته می‌شود که انسان بخشی از سود مورد انتظار خود را از دست می‌دهد اما اصل سرمایه باقی می‌ماند؛ اما «خسران» زمانی است که انسان اصل سرمایه خود را نیز از دست می‌دهد و به ورشکستگی کامل می‌رسد.

این استاد حوزه و دانشگاه با تأکید بر آیات سوره مبارکه «والعصر» تصریح کرد: خداوند متعال در این سوره با سوگند به زمان عصر می‌فرماید «إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِی خُسْرٍ»؛ یعنی همه انسان‌ها در معرض خسران هستند مگر کسانی که شرایط نجات را محقق کنند.

وی ادامه داد: این تعبیر بسیار هشداردهنده است، زیرا خداوند نمی‌فرماید انسان ممکن است دچار ضرر شود، بلکه می‌فرماید اصل وضعیت انسان در معرض ورشکستگی است، مگر اینکه از این وضعیت مراقبت کند.

فقیه اسفندیاری در ادامه با طرح این پرسش که سرمایه واقعی انسان چیست، گفت: نه مال، نه فرزند، نه قدرت و نه امکانات دنیوی، هیچ‌کدام سرمایه حقیقی انسان نیستند؛ بلکه تنها سرمایه واقعی انسان «عمر» است که خداوند در اختیار او قرار داده است.

وی افزود: انسان هیچ آگاهی از میزان دقیق عمر خود ندارد و حتی یک لحظه بعد زندگی خود را نیز نمی‌داند؛ از همین رو این سرمایه در معرض خطر دائمی قرار دارد و باید از آن به‌درستی استفاده شود.

او با اشاره به نگاه اقتصادی به زندگی اظهار داشت: همان‌گونه که در تجارت، سرمایه‌گذار با سرمایه مشخص وارد بازار می‌شود و سود و زیان خود را محاسبه می‌کند، انسان نیز با سرمایه عمر وارد بازار دنیا شده و در معرض سود یا ورشکستگی قرار دارد.

وی تأکید کرد: در روز قیامت نخستین سؤال از انسان درباره عمر او خواهد بود که این سرمایه را در چه راهی مصرف کرده است.

معاون بین‌الملل آستان قدس رضوی با بیان اینکه دنیا محل عبور است نه اقامت، گفت: دنیا «ممر» است نه «مقر». انسان عاقل هرگز بر روی پل خانه نمی‌سازد، زیرا پل برای عبور است نه برای ماندن.

وی افزود: یکی از بزرگ‌ترین مغالطه‌ها در زندگی انسان این است که دنیا را جایگاه اصلی خود تصور کند، در حالی که مقصد نهایی، آخرت است.

فقیه اسفندیاری یکی از مهم‌ترین ابزارهای انحراف شیطان را جابه‌جا کردن جایگاه دنیا و آخرت دانست و گفت: شیطان همواره تلاش می‌کند انسان را متقاعد کند که دنیا مقصد نهایی است، در حالی که حقیقت چیز دیگری است.

وی با اشاره به داستان حضرت آدم(ع) افزود: شیطان از میل طبیعی انسان به جاودانگی سوءاستفاده کرد و از همین مسیر زمینه لغزش او را فراهم ساخت؛ این روش همچنان در طول تاریخ ادامه دارد.

این استاد حوزه با اشاره به تفاوت میان «بشر» و «انسان» گفت: بسیاری از نیازهای بشری میان انسان و سایر موجودات مشترک است، اما آنچه انسان را ممتاز می‌کند، عقل و ظرفیت رشد معنوی اوست.

وی افزود: انسان می‌تواند مخاطب خطاب الهی قرار گیرد و این نشان‌دهنده جایگاه ویژه او در نظام خلقت است.

فقیه اسفندیاری تصریح کرد: خداوند پیش از ارسال پیامبران، عقل را در وجود انسان قرار داده است. عقل حجت درونی الهی است که توان تشخیص راه از بیراهه را فراهم می‌کند.

وی افزود: با این حال، به دلیل غلبه هوای نفس، خداوند پیامبران و کتب آسمانی را نیز ارسال کرد تا مسیر هدایت برای انسان کامل‌تر شود.

وی بعثت پیامبران را جلوه‌ای از لطف و منت الهی دانست و گفت: خداوند همه ابزارهای تشخیص را در اختیار انسان قرار داده، اما برای اتمام حجت، پیامبران را نیز فرستاده است.

معاون بین‌الملل آستان قدس رضوی با هشدار نسبت به نفوذ فرهنگی و فکری دشمنان اظهار داشت: شیطان و شیاطین انس و جن به‌صورت خزنده و تدریجی وارد ذهن و باور انسان می‌شوند.

وی افزود: نفس اماره نیز در درون انسان نقش ستون پنجم را ایفا می‌کند و زمینه انحراف را فراهم می‌سازد.

او با اشاره به وضعیت جوامع اسلامی گفت: دشمنان از ابزارهای فرهنگی و رسانه‌ای برای تغییر سبک زندگی و تضعیف ارزش‌های دینی استفاده می‌کنند و این یک تهدید جدی برای جوامع اسلامی است.

فقیه اسفندیاری در بخش پایانی سخنان خود، راه نجات انسان از خسران را در چهار محور «ایمان، عمل صالح، توصیه به حق و صبر» عنوان کرد و گفت: ایمان باید در عمل انسان تجلی پیدا کند و بدون عمل صالح، ایمان ناقص خواهد بود.

وی افزود: هرگاه انسان در معرض وسوسه و خطر قرار گرفت، باید به خداوند پناه ببرد و ذکر «اعوذ بالله من الشیطان الرجیم» را به‌عنوان یک سپر معنوی مورد توجه قرار دهد.

او همچنین تمسک به اهل‌بیت(ع) را یکی از مهم‌ترین راه‌های نجات دانست و گفت: بر اساس روایات، اهل‌بیت(ع) وسیله هدایت انسان هستند و توسل به آنان مسیر نجات را هموار می‌کند.