- تاریخ انتشار : دوشنبه 9 نوامبر 2026 - 6:14
- کد خبر : 2284 چاپ خبر
شناخت حضرت زهرا(س) باید به تحول در اندیشه و رفتار جامعه منجر شود
حجتالاسلام والمسلمین محمدرضا صالح، معاون فرهنگی و تربیتی جامعه المصطفی العالمیه، طی سخنانی در همایش «مکتب فاطمی، الگوی حقطلبی و خونخواهی امام شهید» با تأکید بر ضرورت شناخت عمیق شخصیت و سیره حضرت فاطمه زهرا (س)، گفت: مکتب فاطمی تنها به شناخت فضایل آن حضرت محدود نمیشود، بلکه هدف اصلی آن، پرورش انسانهایی است که این فضایل را در اندیشه، مواضع و رفتار خود متجلی سازند؛ وی همچنین حضرت زهرا (س) را از ظرفیتهای مهم وحدتآفرینی در جهان اسلام دانست و بر ضرورت تقویت همکاری میان مسلمانان با عبور از نگاههای صرفاً فرقهای تأکید کرد.
خبرگزاری صدای افغان(آوا)-قم: همایش «مکتب فاطمی، الگوی حقطلبی و خونخواهی امام شهید» به همت دفتر مرکز فعالیتهای فرهنگی اجتماعی تبیان در شهر مقدس قم و با همکاری ادارهکل سازمان تبلیغات اسلامی استان قم، شامگاه شنبه ۱۶ عقرب/آبانماه، با حضور پرشور مهاجرین افغانستانی در سالن کوثر سازمان تبلیغات اسلامی استان قم برگزار شد.
حجتالاسلام والمسلمین صالح در این همایش، هدف نخست برگزاری چنین نشستهایی را افزایش معرفت و شناخت جامعه نسبت به شخصیت حضرت فاطمه زهرا(س) عنوان کرد و گفت: شناخت حضرت زهرا(س) و مطالعه درباره شخصیت استثنایی و بینظیر ایشان، ضرورتی مهم است و باید نسل جدید نیز با این الگوی برجسته اسلامی آشنا شود.
وی با اشاره به اهمیت مطالعه آثار معتبر درباره سیره و اندیشههای حضرت فاطمه(س)، کتاب «فاطمهالزهرا» اثر علامه امینی (ره) و کتاب «حقیقت عظیم» شامل مجموعه دیدگاهها و اندیشههای امام شهید خامنهای (ره) درباره آن حضرت را معرفی کرد و از علاقهمندان خواست برای شناخت عمیقتر مکتب فاطمی، مطالعه این آثار را در برنامه خود قرار دهند.
معاون فرهنگی و تربیتی جامعه المصطفی العالمیه همچنین پیشنهاد کرد مراکز فرهنگی و هیئتهای مذهبی با برگزاری مسابقات و برنامههای مطالعاتی پیرامون کتاب «حقیقت عظیم»، زمینه آشنایی بیشتر مردم، بهویژه جوانان، با ابعاد شخصیتی حضرت زهرا(س) را فراهم کنند.
حجتالاسلام والمسلمین صالح در ادامه با طرح این پرسش که شناخت فضایل حضرت فاطمه(س) چگونه میتواند در شخصیت افراد تحقق پیدا کند، اظهار داشت: مسئله اصلی آن است که پیروان آن حضرت بتوانند الگوی فاطمی را در وجود خود پدیدار کنند؛ به گونهای که این الگو هم در اندیشه و باورها و هم در مواضع و رفتارهای آنان نمود داشته باشد.
وی با تعریف مکتب بهعنوان مجموعهای پیوسته از نظریهها، اعتقادات، باورها و رفتارها، تصریح کرد که مکتب فاطمی صرفاً به بیان فضایل و برگزاری مراسم سوگواری محدود نمیشود، بلکه باید یک الگوی جامع برای تربیت انسان و ساختن جامعه باشد.
او افزود: فضیلتشناسی زمانی ارزش واقعی خود را نشان میدهد که به شکلگیری همان فضایل در شخصیت افراد منجر شود؛ از این رو، اگر مجالس مذهبی برگزار شود، اما در اندیشه و رفتار شرکتکنندگان هیچ تغییر و تحولی پدید نیاید، هدف اصلی تربیتی این برنامهها محقق نشده است.
حجتالاسلام والمسلمین صالح با اشاره به تأثیرپذیری برخی شخصیتهای برجسته از شجاعت و جرئت حضرت زهرا(س)، از شهید قاسم سلیمانی به عنوان نمونهای از افرادی یاد کرد که به گفته وی، ارادت ویژهای به مکتب فاطمی داشتند و شخصیت آن حضرت را الگوی خود قرار داده بودند.
وی در بخش دیگری از سخنانش، عبودیت را از مهمترین ابعاد شخصیت حضرت فاطمه زهرا(س) دانست و با استناد به آیه تطهیر، طهارت آن حضرت را در سه ساحت فکری و اعتقادی، نیت و هدف و نیز رفتار و عمل توضیح داد.
حجتالاسلام والمسلمین صالح اظهار داشت: طهارت تنها به پاکی ظاهری محدود نیست، بلکه پاکی اندیشه و اعتقاد، خلوص نیت و هدف و دوری از گناه و زشتی در رفتار را نیز شامل میشود. به گفته وی، شخصیت حضرت زهرا(س) در همه این ابعاد، الگویی برجسته برای پیروان ایشان است.
وی با اشاره به روایاتی درباره عبادت و مناجات حضرت فاطمه (س)، خوف الهی، حضور قلب و اخلاص را از ویژگیهای برجسته سیره عبادی آن حضرت برشمرد و گفت: عبادت حضرت زهرا(س) چنان با خشوع و توجه همراه بود که در روایات، از ایستادن طولانی ایشان در محراب و شدت توجه و خوف الهی در هنگام نماز سخن گفته شده است.
.jpg)
معاون فرهنگی و تربیتی جامعه المصطفی العالمیه با نقل روایتی از امام حسن مجتبی(ع) درباره عبادت شبانه مادرشان، اظهار داشت: حضرت فاطمه(س) در شب جمعه آنقدر به نماز، رکوع و سجود میپرداختند تا سپیده صبح فرا میرسید و در دعاهای خود، مؤمنان و مؤمنات را نام میبردند و برای آنان دعا میکردند.
وی افزود: هنگامی که امام حسن(ع) از مادرشان پرسیدند چرا برای خود دعا نمیکنند، آن حضرت با این مضمون پاسخ دادند که ابتدا همسایه و دیگران را باید در نظر گرفت و سپس به خود پرداخت؛ این روایت، جلوهای از ایثار، مسئولیتپذیری و توجه به جامعه در سیره حضرت زهرا(س) را نشان میدهد.
حجتالاسلام والمسلمین صالح همچنین با اشاره به آیه «وَيُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَىٰ حُبِّهِ مِسْكِينًا وَيَتِيمًا وَأَسِيرًا»، انفاق و کمک به نیازمندان را از جلوههای عملی اخلاص در مکتب فاطمی دانست و گفت: حضرت زهرا(س) و خانواده ایشان در شرایطی که خود به غذا نیاز داشتند، آن را به مسکین، یتیم و اسیر بخشیدند و در برابر این کار نیز هیچ پاداش و سپاسی مطالبه نکردند.
وی با تأکید بر اینکه اخلاص به معنای انجام عمل برای رضایت خداوند و نداشتن انتظار پاداش و تشکر از دیگران است، سیره حضرت فاطمه(س) را الگویی برای تقویت روحیه ایثار و توجه به نیازهای مختلف جامعه دانست.
معاون فرهنگی و تربیتی جامعه المصطفی العالمیه در ادامه، حضرت زهرا(س) را شخصیتی دارای ظرفیت گسترده برای تقویت وحدت در جهان اسلام معرفی کرد و گفت: فضایل و جایگاه آن حضرت تنها مورد توجه شیعیان نیست، بلکه در منابع روایی و تفسیری اهلسنت نیز به شخصیت و منزلت ایشان پرداخته شده است.
حجتالاسلام والمسلمین صالح با اشاره به تجربه هفتساله حضور خود در چین، از برگزاری مراسم بزرگداشت حضرت فاطمه زهرا(س) در میان مسلمانان اهلسنت این کشور خبر داد و گفت: در برخی مناطق چین، مسلمانان اهلسنت در روزی که به نام «فاطمه، یادگار پیامبر اسلام» شناخته میشود، گرد هم میآیند و با قرائت قرآن و برگزاری مراسم مذهبی، ارادت خود را به آن حضرت ابراز میکنند.
وی با بیان اینکه در شهرهای مختلف جهان اسلام نیز محبت به اهلبیت پیامبر(ص) در میان پیروان مذاهب گوناگون وجود دارد، افزود: حضرت زهرا(س) میتواند محور مشترکی برای تقویت همبستگی مسلمانان و نزدیکتر شدن جوامع اسلامی باشد.
او همچنین با اشاره به حضور خود در بیش از ۲۰ کشور و تجربه زندگی در هند، گفت که در این کشور نیز ارادت به اهلبیت(ع) در میان بخشهایی از جامعه اهلسنت قابل مشاهده است و حتی برخی از آنان در مناسبتهای مذهبی، مراسمی برای بزرگداشت شخصیتهای خاندان پیامبر(ص) برگزار میکنند.
حجتالاسلام والمسلمین صالح در ادامه با تأکید بر ضرورت عبور از نگاه صرفاً مذهبی و حرکت به سوی نگاه تمدنی، اظهار داشت: مسلمانان باید در کنار حفظ باورها و اعتقادات خود، در عرصههای مشترک اجتماعی، اقتصادی، علمی و سیاسی همکاری داشته باشند و اختلافات مذهبی نباید مانع همگرایی آنان در مسائل کلان جهان اسلام شود.
وی با طرح این پرسش که چرا کشورهای اسلامی با وجود اشتراکات فراوان، از بازار مشترک و همکاریهای گسترده علمی برخوردار نیستند، بر ضرورت نزدیکتر شدن دانشگاهها، گسترش تعاملات علمی و تقویت همکاریهای اقتصادی و اجتماعی میان کشورهای اسلامی تأکید کرد.
معاون فرهنگی و تربیتی جامعه المصطفی العالمیه در همین زمینه، به روایتی از امام حسن عسکری(ع) درباره شیوه تعامل با پیروان اهلسنت اشاره کرد و چهار توصیه را مورد تأکید قرار داد: شرکت در نمازهای جماعت آنان، عیادت از بیماران، حضور در تشییع جنازه درگذشتگان و رعایت حقوق آنان.
وی این توصیهها را ناظر بر چهار بُعد عبادی، عاطفی، اجتماعی و حقوقی وحدت دانست و گفت: پیروان مذاهب اسلامی میتوانند با رعایت این اصول، روابط برادرانه خود را تقویت کنند و اجازه ندهند اختلافات مذهبی به مانعی برای همکاری و همبستگی آنان تبدیل شود.
حجتالاسلام والمسلمین صالح تأکید کرد که اختلاف در برخی مسائل فقهی و اعتقادی نباید به دشمنی و تقابل اجتماعی منجر شود و هر فرد میتواند با مطالعه و تحقیق، بر اساس باور خود مذهبش را انتخاب کند؛ اما در عرصههای اجتماعی و سیاسی، مسلمانان باید بر منافع مشترک و مسائل اساسی جهان اسلام تمرکز داشته باشند.
وی با اشاره به سخنان امام شهید درباره همبستگی نیروهای مسلمان در میدان دفاع، گفت که نگاه تمدنی اقتضا میکند مسلمانان فارغ از تعلقات مذهبی، در برابر تهدیدها و مسائل مشترک در کنار یکدیگر قرار گیرند. او در همین زمینه، به همراهی نیروهای شیعه و اهلسنت در دوران جنگ و تأکید بر همبستگی آنان اشاره کرد.
معاون فرهنگی و تربیتی جامعه المصطفی العالمیه همچنین حمایت از فلسطین و پشتیبانی از گروههای مقاومت را نمونهای از رویکرد فرامذهبی و تمدنی دانست و با اشاره به مواضع امام شهید در حمایت از مردم و مقاومت فلسطین، این رویکرد را بخشی از نگاه کلان به مسائل جهان اسلام توصیف کرد.
وی در پایان، با بیان اینکه دشمنان به دنبال ایجاد اختلاف و تفرقه در جوامع اسلامی هستند، بر ضرورت حفظ وحدت، تقویت همکاریهای میانمذهبی و پرهیز از ورود به منازعات فرقهای تأکید کرد و گفت که جهان اسلام باید با تکیه بر آموزههای قرآن، سیره اهلبیت(ع) و نگاه تمدنی، مسیر پیشرفت علمی، اخلاقی و اجتماعی را دنبال کند.