خبرگزاری صدای افغان (آوا) – کابل: همزمان با نزدیک شدن ایام اربعین حسینی و در پی اعلام برخی شرایط خاص صدور ویزای زیارتی از سوی سفارت جمهوری اسلامی ایران برای زائران، آگاهان امور اجتماعی و مسئولان شرکت‌های سیاحتی و زیارتی در برنامه «گفتمان سازندگی» به بررسی چالش‌های زائران در اربعین امسال پرداختند.

ویزای رایگان، تسهیل‌کننده زیارت اربعین

علی رضا سروش، فعال اجتماعی و رئیس شرکت سیاحتی و زیارتی عصر فرهنگ، صدور ویزای رایگان طی چند سال گذشته را بزرگترین همکاری ایران و عراق با زائران اربعین از افغانستان دانست. وی گفت پیش از رایگان شدن ویزا، هزینه‌های هر زائر نزدیک به ۳۵ تا ۴۰ هزار افغانی می‌رسید، اما در سال‌های اخیر، ویزای رایگان این فرصت را برای همه فراهم ساخته است. سروش افزود که با صدور ویزای رایگان، تعداد زائران افزایش چشمگیری داشته و ادامه این روند منجر به افزایش بیشتر آنان خواهد شد. وی فراهم‌سازی این بستر را برآورده شدن آرزوهای چندین ساله مردم مؤمن افغانستان عنوان کرد.

رسوب زائران؛ چالشی اساسی

سروش، عامل اصلی چالش‌های زائران را رسوب آنان در کشورهای ایران و عراق دانست و گفت متاسفانه هیچ پروسه و ساختاری که برای جلوگیری از رسوب زائران طراحی و اجرا شده، مؤثر نبوده است. وی همچنین از عدم تعهد کسانی که به عنوان زائر یا شرکت سیاحتی از این بستر سوء استفاده می‌کنند، به عنوان چالش اساسی نام برد. 

سروش از دولت جمهوری اسلامی ایران خواست مشکلات مربوط به زون‌بندی‌ها، شرایط غیرقابل اجرا و وثیقه‌ها را رفع کند تا امسال نیز زائران بتوانند به زیارت مشرف شوند. وی همچنین هشدار داد که وضع شرایط سخت توسط سفارت ایران، بستر سوء استفاده تبلیغاتی برای رسانه‌های اختلاف‌افکن را فراهم می‌سازد و در صورت عدم تعدیل شرایط، بهانه خطرناکی به دست دشمنان ایران و افغانستان خواهد افتاد.

همکاری سه‌جانبه برای حل چالش‌ها

سید محمد رضا احمدی، فعال اجتماعی و رئیس شرکت سیاحتی و زیارتی اولیا بابا، شرایط زائران در داخل کشور را مناسب خواند و از همکاری‌های حکومت سرپرست قدردانی کرد. وی اصلی‌ترین چالش پیش روی زائران را بحث صدور دیرهنگام ویزا و شرایط خاص از سوی ایران و عراق دانست. احمدی، محدودیت‌های کنسولی سفارت جمهوری اسلامی ایران را سد غیرقابل عبور خواند و ابراز امیدواری کرد که این کشور به حل چالش‌ها بپردازد. وی رسوب زائران را چالشی طبیعی دانست و از ایران خواست به جای مسدود کردن اصل پروسه زیارت، راه حلی برای جلوگیری از رسوب بیندیشد.

احمدی اعلام شرایط صدور ویزا را دیرهنگام، غیرقابل اجرا و وثیقه را بیشتر از توان مالی زائران واقعی دانست و تاکید کرد که سفارت جمهوری اسلامی ایران باید ماه‌ها قبل شرایط را اعلام می‌کرد. وی چالش زون‌بندی برای صدور ویزا را نیز یکی دیگر از معضلات غیرقابل حل عنوان کرد که باعث سردرگمی و انصراف خانواده‌ها از زیارت می‌شود.

احمدی راه حل جلوگیری از رسوب زوار را مبتنی بر همکاری سه‌جانبه میان وزارت‌خارجه کشورها، شرکت‌های سیاحتی و زیارتی و مردم افغانستان دانست و پیشنهاد کرد که ایران و عراق برای کسانی که با ویزای زیارتی در این دو کشور اقامت دارند، مجازات و حبس تعیین کنند. وی همچنین پیشنهاد داد که شرکت‌ها از هر زائر تضمین کتبی گرفته و وثیقه‌هایی نزد سفارت بگذارند و مردم نیز به تعهد خود مبنی بر بازگشت به کشور پایبند باشند. 

احمدی وثیقه ۵۰۰ دالری را مانعی برای زوار واقعی و تسهیل‌کننده برای رسوب‌کنندگان دانست و گفت کسانی که قصد اقامت غیرقانونی دارند، به راحتی این ضمانت را می‌پردازند، اما اکثر زائران واقعی توان پرداخت آن را نداشته و از کاروان زیارتی باز می‌مانند.

در پایان، مسئولان شرکت‌ها از جمهوری اسلامی ایران و سفارت این کشور در کابل تقاضا نمودند که در شرایط صدور ویزای اربعینی تجدید نظر کرده و امسال نیز دعای خیر عاشقان را شامل حال خود سازند.