خبرگزاری صدای افغان(آوا) – مشهد مقدس: سالن اجتماعات شهید مصباح مرکز فرهنگی تبیان در مشهد مقدس، شامگاه پنجشنبه میزبان جمعی از بانوان علاقه‌مند به مباحث مهدوی بود. در این نشست که به مناسبت سالروز آغاز امامت حضرت مهدی (عج) ترتیب یافته بود، دو تن از بانوان فعال فرهنگی و طلبه از افغانستان، به بیان دیدگاه‌های خود درباره فرهنگ انتظار و نقش آن در اصلاح جامعه افغانستان پرداختند.

جامعه منتظر، ویژگی‌ها و وظایف
بانو زهرا کریمی، فعال فرهنگی، در این نشست، گفت‌وگوی خود را با طرح این پرسش آغاز کرد که «جامعه منتظر واقعی چه ویژگی‌هایی دارد و جوانان و بانوان افغانستان چگونه می‌توانند در مسیر اصلاح جامعه و زمینه‌سازی ظهور نقش‌آفرینی کنند؟»
وی در پاسخ، پنج ویژگی اساسی برای یک جامعه منتظر برشمرد:

۱. وحدت و همدلی: جامعه منتظر در حرکت به سوی هدف خویش، متحد و هماهنگ است. ایشان به کلامی از امام زمان (عج) استناد کردند که فرموده‌اند: «اگر شیعیان ما در وفای به عهد خود یکدل می‌بودند، توفیق دیدار ما از آنان تأخیر نمی‌افتاد.» وحدت، شرط اساسی برای نزدیکی به امام و تحقق ظهور است.

۲. مقابله با بدعت‌ها: جامعه منتظر در برابر بدعت‌ها و انحرافات دینی موضع‌گیری قاطع دارد و با ایستادگی در برابر جریانات انحرافی، مانع رشد بدعت‌ها می‌شود.

۳. بیزاری از دشمنان اهل بیت (ع): با استناد به حدیثی از پیامبر (ص) که فرموده‌اند: «خوشا به حال آنکه قائم خاندان مرا درک کند، در حالی که از دشمنان ایشان اعلام بیزاری کرده باشد»، ایشان تصریح کرد که این بیزاری، به معنای شفاف‌سازی مرزهای اعتقادی و پرهیز از همراهی با جبهه باطل است.

۴. داشتن اخلاق نیکو: با اشاره به حدیث امام صادق (ع) که می‌فرمایند: «هرکس دوست دارد از یاران قائم باشد، باید به پرهیزگاری و اخلاق نیکو رفتار نماید»، تأکید شد که اخلاق نیکو، نشانه بارز جامعه منتظر است.

۵. بینش و بصیرت درباره زمانه: روشن‌بینی و آگاهی از محیط پیرامون، ضرورت انکارناپذیر انتظار سازنده است. امام صادق (ع) فرموده‌اند: «آن کسی که از وضع زمان خود آگاه است، مورد هجوم شبهات قرار نمی‌گیرد.» بصیرت، جامعه را از لغزش در مسیر حقیقت مصون می‌دارد.

نقش ویژه بانوان در زمینه‌سازی ظهور:
بانو کریمی با تأکید بر اینکه بانوان جمعیت انبوهی از جامعه را تشکیل می‌دهند، گفت: «زنان در خانواده، مدرسه و جامعه، برای تربیت نسل منتظر و پرورش یاران خاص حضرت، نقش بی‌بدیلی بر عهده دارند. یک زن با شناخت و محبت به امام خود، می‌تواند یاوران راستین حضرت مهدی (عج) را بسازد و زمینه‌ساز ظهور باشد.»

وظیفه پیروان اهل بیت در برابر ظلم و فساد:
دومین پرسش مطرح‌شده این بود که «در برابر ظلم، فساد، فقر و تبعیض، وظیفه پیروان مکتب اهل بیت (ع) چیست؟» ایشان با تأکید بر «انتظار فعال» در مقابل «انتظار منفعل»، سه گام اساسی ترسیم کرد:

گام اول: امر به معروف و نهی از منکر – این فریضه، نه تنها یک واجب فردی، بلکه نشاط اصلاحی و مقدمه نهضت مهدوی است. با گفتار، رفتار، قلم و حتی یک «نه» قاطع، می‌توان در برابر ظلم ایستاد.

گام دوم: خدمت‌گزاری و حمایت از مستضعفان – رسیدگی به فقرا و مستضعفان، ادای یک فریضه الهی و مصداق عدالت‌خواهی عملی است.

گام سوم: تعلیم و علم و بصیرت – جامعه منتظر باید با علم و آگاهی، مسیر خود را تشخیص دهد و از جهالت پرهیز کند.

تقویت همدلی میان اقوام و مذاهب افغانستان:
سومین محور سخنان بانو کریمی، چگونگی تقویت همدلی و برادری میان اقوام و مذاهب مختلف افغانستان بود. ایشان چهار راهکار ارائه داد:
۱. تمرکز روی دشمن مشترک (فساد، فقر و بی‌عدالتی) نه اختلافات داخلی.
۲. ترجمه انتظار به همکاری روزمره، مانند وساطت در دعاوی قومی.
۳. استفاده از آیین‌های مشترک مانند جشن‌های نیمه‌شعبان با حضور علمای اهل سنت و بزرگان ایلات.
۴. نمایش چهره جهانی مهدویت در مدارس و رسانه‌ها، تا جوانان بدانند مهدویت پیامی جهانی برای بشریت دارد.

نسبت انتظار با ساختن افغانستانی امن و عادل:
در چهارمین پرسش، بانو کریمی به نسبت انتظار ظهور با ساختن افغانستانی امن، متحد، عادل و برخوردار از کرامت انسانی پرداخت و آن را رابطه‌ای «علت و معلولی» و «زمینه‌سازانه» دانست:
۱. انتظار، تمرین عدالت است: با استناد به حدیث امام صادق (ع)، منتظر واقعی کسی است که امروز در کوچه و بازار به عدالت رفتار کند و از حق همه اقوام، از هزاره و تاجیک تا پشتون و ازبک، دفاع نماید.
۲. امنیت، پایه کرامت انسانی و وظیفه منتظران است: امنیت پایدار با اعتمادسازی، رفع فقر و تحصیل علم به دست می‌آید، نه فقط با اسلحه.
۳. وحدت، شرط اصلی نصرت امام زمان (عج) است: اگر امروز نتوانیم با هموطنان خود همدل باشیم، چگونه ادعای یاری امام جهانی را داریم؟
۴. کرامت انسانی، هدف نهایی است: مهدویت برای احیای کرامت همه انسان‌ها، چه مسلمان و چه غیرمسلمان، قیام می‌کند.

درس‌هایی از آغاز امامت و مسئولیت عصر غیبت
بانو شکریه یعقوبی، فعال فرهنگی و طلبه، دومین سخنران این نشست، با طرح پرسش «آغاز امامت حضرت مهدی (عج) در چه شرایطی صورت گرفت؟»، گفت: آغاز امامت در شرایطی رخ داد که تردید و انشعاب در میان یاران امام رخنه کرده بود. این وضعیت، شباهت زیادی به افغانستان امروز دارد که با تنوع مذاهب، تنها با هم‌بستگی و عدالت‌خواهی می‌تواند از یوغ دشمنان رهایی یابد. وی تأکید کرد که هدایت اندیشه‌ها در سایه ولایت ممکن است و هرچه هم‌افزایی بیشتر باشد، حرکت به سوی عدالت سریع‌تر خواهد بود.

در پاسخ به مسئولیت شیعیان و مسلمانان در عصر غیبت، ایشان بر سه محور تأکید کرد: امام‌شناسی و افزایش معرفت، صبر و استقامت در برابر هجمه‌های فرهنگی، و الگوپذیری از مقاومت ملت‌های آزاده. وی افزود که خداوند محبت اهل بیت (ع) را در دل شیعیان قرار داده و مسئولیت آنان را خطیرتر ساخته است.

در خصوص تبدیل فرهنگ انتظار از باور فردی به فرهنگ اجتماعی، ایشان راهکارهایی ارائه داد: ایجاد تفکر مبتنی بر اعتلای اسلام (نه صرفاً تشیع یا تسنن)، همبستگی برادرانه واقعی، امام‌شناسی در سایه محبت و دستگیری از نیازمندان، شناساندن امام به‌عنوان نجات‌بخش بشریت، و نشر فرهنگ انتظار از طریق کانون‌های مردمی برای ایجاد امید در دل مردم افغانستان.

در پایان، در پاسخ به نقش وحدت و همبستگی در زمینه‌سازی ظهور، بانو یعقوبی گفت: وحدت مسلمانان، شاه‌کلید از بین رفتن تفرقه است. اختلافات قومی و مذهبی، جامعه را به جنگ‌های داخلی و تهاجم فرهنگی دچار می‌کند و ظرفیت ظهور را از بین می‌برد. وی بر استفاده از ظرفیت زنان در عرصه‌های مختلف، به‌ویژه فرهنگی، به‌عنوان راهبرد کلیدی تأکید کرد.