خبرگزاری صدای افغان(آوا)_مشهد مقدس: گفتمان هفتگی تبیین از سوی مرکز فعالیت های فرهنگی اجتماعی تبیان در مشهد مقدس با حضور کارشناسان مسائل اجتماعی و فرهنگی برگزار گردید.

فاضله حسینی، فعال فرهنگی، در این نشست با اشاره به منابع تأثیرگذار بر الگوپذیری جوانان گفت: جوانان امروز الگوهای خود را از منابع گوناگون انتخاب می‌کنند و این منابع بسته به فرهنگ جامعه و میزان دسترسی، متفاوت است. از جمله مهم‌ترین این منابع، رسانه‌های اجتماعی مانند اینستاگرام، یوتیوب، تیک‌تاک و سایر پلتفرم‌هایی هستند که هنرمندان، ورزشکاران و حتی افراد عادی را به الگو تبدیل کرده‌اند.»

وی افزود:هنرمندان و ورزشکارانی که در حوزه‌هایی چون موسیقی، سینما و فوتبال فعال‌اند، تأثیر قابل‌توجهی بر سبک زندگی و نگرش جوانان دارند.»

حسینی در ادامه با اشاره به دلایل کاهش انگیزه برخی جوانان با وجود استعداد بالا اظهار داشت:نخستین عامل، فشارهای اجتماعی و خانوادگی است؛ توقعات بالا و نبود حمایت عاطفی، منجر به اضطراب و فرسودگی روانی می‌شود.

وی گفت:دومین عامل، نبود فرصت‌های برابر در جامعه است؛ زمانی که یک جوان با استعداد درمی‌یابد که موفقیت نه بر اساس توانمندی، بلکه وابسته به سرمایه، روابط خاص یا پارتی‌بازی است، دچار احساس بی‌عدالتی می‌شود و انگیزه‌اش را از دست می‌دهد.

او ادامه داد: سومین عامل، ناآگاهی از هدف شخصی و نبود خودشناسی است. اگر فرد نداند چرا و برای چه تلاش می‌کند، حتی برخورداری از استعداد نیز کافی نخواهد بود.

حسینی همچنین فضای مجازی را در این میان تأثیرگذار دانست و افزود:چهارمین عامل، مقایسه مداوم با دیگران است؛ به‌ویژه در شبکه‌های اجتماعی که افراد اغلب تنها جنبه‌های مثبت زندگی خود را نمایش می‌دهند و این می‌تواند در دیگران حس ناکافی بودن ایجاد کند.

او در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از نظام آموزشی کشور گفت: این سیستم، کمتر از حد انتظار بر تقویت مسئولیت‌پذیری و خلاقیت تمرکز دارد.

وی در ادامه تصریح کرد: یکی از دلایل اصلی این مسئله، آموزش مبتنی بر حفظ کردن است که به‌جای پرورش تفکر انتقادی، حل مسئله و ابتکار عمل، صرفاً بر مطالب درسی متمرکز است. این شیوه باعث می‌شود دانش‌آموزان تنها برای آزمون آماده شوند، نه برای فهم عمیق.

او تأکید کرد: تمرکز شدید بر نمره و قبولی در کنکور، رشد شخصیتی و حس مسئولیت‌پذیری را تضعیف می‌کند. همچنین نبود فرصت‌های عملی، از جمله فعالیت‌های گروهی، مدیریت پروژه یا تجربه تصمیم‌گیری واقعی، از دیگر ضعف‌های جدی نظام آموزشی است که مانع شکل‌گیری روحیه مسئولیت‌پذیری در دانش‌آموزان می‌شود.

در بخش دیگری از این نشست زینب سادات؛ فعال فرهنگی و اجتماعی با اشاره به نقش مهم جوانان در تحولات اجتماعی افغانستان، مسئولیت‌ آنان در قبال خود، خانواده و جامعه را سنگین اما سرنوشت‌ساز خواند و گفت: باید با امید، آگاهی و عمل‌گرایی به مقابله با موانع موجود حرکت کرد.

وی با بیان اینکه جوانی صرفاً یک مرحله سنی نیست بلکه نیروی محرک تغییرات اجتماعی است، افزود: افغانستان بیش از هر زمان دیگری نیازمند توان، انگیزه و مسئولیت‌پذیری نسل جوان خود است.

او تأکید کرد که مسئولیت‌ جوانان در قبال خود، خانواده و جامعه، مسئولیتی چندبعدی و بنیادین است و بیان داشت: جوانی طلایی‌ترین دوران زندگی است؛ اگر با آگاهی و رشد فکری همراه شود، می‌تواند ستون‌های محکمی برای ساختن آینده افغانستان ایجاد کند.

سادات مسئولیت‌پذیری نسبت به خود را شامل باور به توانایی‌های فردی، تلاش برای یادگیری و تقویت مهارت‌های اخلاقی و فکری دانست. در ادامه گفت: جوانان باید خود را بسازند تا بتوانند به ریشه‌های خانواده استحکام ببخشند و در ساختار جامعه نقش‌آفرینی کنند.

او همچنین بر اهمیت مسئولیت جوانان در قبال خانواده تأکید کرد و افزود: خانواده اولین مدرسه زندگی است؛ محبت، احترام و تلاش برای همدلی در شرایط دشوار کشور، بزرگ‌ترین هدیه به خانواده‌هاست.

به باور وی، مسئولیت اجتماعی بزرگ‌ترین وظیفه جوانان است: جامعه ما به جوانانی نیاز دارد که ناامید نباشند و با اراده، خلاقیت و صدای عدالت‌خواهی به میدان بیایند.

سادات در ادامه سخنان خود به موانع پذیرش مسئولیت‌های اجتماعی توسط جوانان اشاره کرد و گفت: ناامیدی و بی‌باوری، نبود الگوهای الهام‌بخش، فقر اقتصادی، سرکوب سیاسی و نبود اتحاد میان جوانان، پنج مانع اصلی پیش روی نسل نو هستند.

او افزود: با وجود این موانع، جوان افغان از جنس شکست نیست؛ ما وارثان رنجیم، اما می‌توانیم پیام‌آوران امید باشیم. اگر با اراده و آگاهی حرکت کنیم، موانع قابل عبور خواهند بود.

وی همچنین به نقش شبکه‌های اجتماعی در شکل‌دهی به انگیزه‌های جوانان اشاره کرد و گفت: این شبکه‌ها همان‌قدر که می‌توانند فرصت‌ساز باشند، اگر ناآگاهانه استفاده شوند، تهدید هم هستند.

سادات با تأکید بر استفاده مسئولانه از شبکه‌های اجتماعی گفت: جوان امروز باید آگاهانه انتخاب کند؛ اگر هدفمند و آگاه باشد، می‌تواند از این ابزار برای ساخت آینده بهره ببرد.