خبرگزاری صدای افغان (آوا) – کابل: در پی اخراج بیش از یک میلیون مهاجر افغانستانی از جمهوری اسلامی ایران در هفته‌های اخیر، آگاهان امور دینی و اجتماعی در نخستین برنامه این هفته «گفتمان سازندگی؛ بررسی چالش‌ها و ارائه راهکارها» از سوی مرکز تبیان در کابل، روز یکشنبه، ۲۹ سرطان ۱۴۰۴ خورشیدی، نسبت به پیامدهای این روند ابراز نگرانی کرده و خواستار مدیریت اصولی و انسانی بازگشت مهاجرین به کشور شدند.

در این نشست، حجت‌الاسلام والمسلمین عباس حسن‌زاده، آگاه امور دینی و فعال فرهنگی، با اشاره به حضور سازنده مهاجران افغانستانی در ایران طی چند دهه گذشته گفت: در طول بیش از چهل سال، مهاجران افغانستانی نقش مهمی در بازسازی و توسعه شهری ایران ایفا کرده‌اند.

وی افزود: مهاجرین افغانستانی در بخش‌هایی چون زراعت، تولیدات صنعتی، راه‌اندازی کارخانه‌ها، ایجاد اشتغال و سرمایه‌گذاری نقش مؤثری داشته‌اند که نمی‌توان آن را نادیده گرفت.

آقای حسن‌زاده با ابراز تأسف از اخراج سرمایه‌گذاران و نیروهای کار فعال افغانستانی از ایران اظهار داشت: نبود این نیروها در چرخه اقتصادی جمهوری اسلامی، اکنون به‌ شدت محسوس است.

او در عین حال، بازگشت مهاجران را در بلندمدت به نفع افغانستان دانست و تصریح کرد: از نظر ارز‌ش‌های دینی و فرصت‌های مهاجرت، مهاجرین هنگام بازگشت با خود ساختارهای فرهنگی، علمی و اقتصادی ارزشمندی را به کشور می‌آورند که می‌تواند به پیشرفت افغانستان کمک کند.

وی با اشاره به تبلیغات منفی برخی جریان‌های مهاجرستیز در ایران درباره روند اخراج مهاجرین، تأکید کرد: طبق اعتراف رژیم صهیونیستی، در مقاطع مختلف، دشمنان امت اسلامی و به‌ ویژه دشمنان ایران و افغانستان، برای ایجاد تفرقه، از موضوع مهاجرت سوء استفاده کرده و رسانه‌های فارسی‌زبان متعددی را برای ترویج محتوای تفرقه‌افکنانه راه‌اندازی کرده‌اند.

این آگاه دینی، اقدامات مهاجرستیزانه برخی اقشار ایرانی را ناشی از ناآگاهی دانسته و افزود: با آغاز جنگ دوازده‌ روزه تحمیلی رژیم صهیونیستی با جمهوری اسلامی ایران، روند اخراج مهاجران سرعت گرفت و برخی عوامل نفوذی دشمن از این فضای حساس برای گسترش پروژه مهاجرستیزی بهره‌برداری کردند.

او ادامه داد: اکثریت مردم ایران سال‌ها با مهاجرین افغانستانی همزیستی داشته‌اند و در روزهای اخیر، هنگام خداحافظی مهاجران، اشک و اندوه مردم ایران نشانگر پیوند عاطفی عمیق بین دو ملت بود.

در ادامه این نشست، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدامین محسنی، فعال اجتماعی و آگاه امور دینی، نیز اخراج مهاجرین افغانستانی را به زیان جمهوری اسلامی ایران دانست و گفت: از دست دادن نیروی کار متعهد، مؤمن و خداباور، ضرری جدی برای کشور میزبان محسوب می‌شود.

او با تأکید بر اینکه قانونمند‌سازی حضور مهاجرین به سود ایران است، اظهار کرد: اما اخراج بی‌برنامه و شتاب‌زده مهاجران، آسیب‌های جبران‌ناپذیری برای هر دو طرف در پی دارد.

محسنی ضمن ابراز رضایت از عملکرد نسبی امارت اسلامی در مدیریت مهاجرین بازگشتی گفت: بر اساس شواهد موجود در مرز اسلام‌قلعه، خدمات ارائه‌شده از سوی حکومت فعلی به مهاجران بازگشتی تا حدی قابل قبول است.

وی دلیل اصلی مهاجرت افغانستانی‌ها به ایران را اشتراکات دینی و اعتقادی عنوان کرد و گفت: انتظار نمی‌رفت جمهوری اسلامی ایران در موضوع اخراج مهاجرین، چنین بی‌برنامه و ناهماهنگ عمل کند.

به باور محسنی، این روند باید تدریجی و داوطلبانه پیش می‌رفت تا مهاجرین با رغبت و بدون فشار، به کشور خود باز می‌گشتند.

شایان ذکر است که در جریان جنگ تحمیلی رژیم صهیونیستی با ایران، شماری از مهاجرین افغانستانی ساکن ایران خواستار بازگشت به کشورشان بودند و در صورتی که مرزها به‌ روی داوطلبان باز نمی‌شد، برخی جریان‌های مغرض، جمهوری اسلامی را متهم به گروگان‌گیری مهاجرین می‌کردند.

برخی تحلیلگران معتقدند که در کنار پروژه مهاجرستیزی که در تسریع روند اخراج مهاجرین تأثیرگذار بوده، نبود تحلیل سیاسی-نظامی دقیق و سراسیمگی خود مهاجران نیز موجب بحرانی شدن این روند شده است.