خبرگزاری صدای افغان(آوا) – کابل: در پی افزایش چشم‌گیر آلودگی هوا در کابل، آگاهان امور اجتماعی در برنامه این هفته «گفتمان سازندگی» مرکز تبیان، روز پنج‌شنبه، ۲۷ قوس ۱۴۰۴، پیرامون موضوع «آلودگی هوا؛ تهدید خاموش سلامت و محیط‌زیست در افغانستان» به بحث و گفت‌وگو پرداختند.

بانو شکیلا حسینی، فعال و آگاه امور اجتماعی، با اشاره به عوامل آلودگی هوا در کلان‌شهرهای افغانستان، به‌ویژه کابل، گفت: «آلودگی هوا در پایتخت عوامل متعددی دارد که از جمله می‌توان استفاده از مواد سوختی غیرمعیاری مانند ذغال‌سنگ، چوب، پلاستیک، تایر موتر و سایر مواد دودزا را نام برد.»

وی افزود که استفاده از وسایط نقلیه فرسوده و احتراق ناقص مواد نفتی از دیگر عوامل افزایش آلودگی هوا به‌شمار می‌رود و تصریح کرد: «زمانی که مواد نفتی مانند دیزل، پترول و سایر گازها به‌گونه کامل سوزانده نشوند، گازهای سمی و مونواکساید کاربن بیش از حد در فضا آزاد شده و سبب بروز بیماری‌های گوناگون در جامعه می‌گردد.» 

به گفته او، مدیریت نادرست زباله‌ها و ناتوانی خانواده‌ها در تأمین مواد سوختی کم‌دود نیز از عوامل عمده آلودگی هوا است که متأسفانه سلامت جسمی جامعه را به‌طور جدی تهدید می‌کند.

حسینی با اشاره به آسیب‌پذیری بیشتر کودکان و سالمندان در برابر آلودگی هوا گفت که این دو قشر به دلیل پایین بودن مقاومت بدن، بیش از سایر گروه‌ها در معرض خطر قرار دارند. وی بیماری‌های ریوی و تنفسی را از شایع‌ترین پیامدهای آلودگی هوا دانسته و افزود: «مشکلات قلبی و عروقی و حتی سکته‌های مغزی نیز در بسیاری موارد با آلودگی هوا ارتباط مستقیم دارد.»

این فعال امور اجتماعی آلودگی هوا را نه‌تنها تهدیدی برای سلامت جسمی، بلکه بحرانی بزرگ اجتماعی و محیط‌زیستی خوانده و تأکید کرد که همه افراد جامعه باید برای جلوگیری از این خطر خاموش، مسئولیت‌پذیر باشند.

در ادامه، بانو عفت کاظمی، دیگر فعال امور اجتماعی، نبود توان اقتصادی و عدم دسترسی شهروندان به سوخت‌های تجدیدپذیر مانند برق، گاز و انرژی آفتابی را از عوامل مهم افزایش آلودگی هوا عنوان کرد و گفت: «استفاده گسترده از سوخت‌های تجدیدناپذیر در فصل زمستان، اصلی‌ترین عامل افزایش آلودگی هوا است.»

وی همچنان عدم آگاهی عمومی از پیامدهای استفاده از سوخت‌های دودزا و سمی را عامل دیگر این بحران دانسته و افزود: «اگر مردم از مضرات این مواد آگاه شوند، بدون شک تلاش خواهند کرد از سوخت‌های جایگزین استفاده کنند.»

کاظمی نظارت و مدیریت حکومت بر استفاده از مواد سوختی مضر و تأمین سوخت‌های کم‌هزینه و کم‌ضرر برای شهروندان، به‌ویژه در پایتخت، را ضروری دانست و گفت که تخریب خانه‌ها برای تطبیق پروژه‌های شهری و نیز تغییرات اقلیمی می‌تواند در افزایش آلودگی هوا نقش داشته باشد. 

وی نقش مردم را در مدیریت و کاهش آلودگی هوا اساسی خوانده و تأکید کرد که دولت به‌تنهایی قادر به مهار این بحران نیست، بلکه همه اقشار جامعه باید در برابر این خطر خاموش مسئولیت‌پذیر باشند.

این فعال امور اجتماعی افزایش ساحات سبز و خودداری از استفاده مواد سوختی دودزا را از اقدامات مؤثر مردمی دانسته و افزود: «در کنار آن، حکومت باید سوخت‌های بدیل و کم‌هزینه را برای تأمین گرمایش در فصل زمستان، به‌ویژه برای اقشار کم‌درآمد، فراهم سازد.»